Shloka 72
Adhyaya 50 — Mind-Born Progeny, Svayambhuva Manu’s Lineage, and Brahmā’s Ordinance to Duḥsaha (Alakṣmī’s Retinue)
Sanskrit
देवतापितृभृत्यानामतिथीनाञ्च वर्तनम् ।
यस्यायवशिष्टेनान्नेन पुंसस्तस्य गृहं त्यज ॥
सत्यवाक्यान् क्षमाशीलानहिंस्रान्नानुतापिनः ।
पुरुषानीदृशान् यक्ष ! त्यजेथाश्चानसूयकान् ॥
Transliteration
devatā-pitṛ-bhṛtyānām atithīnāṃ ca vartanam | yasyāyavaśiṣṭenānnena puṃsas tasya gṛhaṃ tyaja ||
satya-vākyān kṣamā-śīlān ahiṃsrān nānutāpinaḥ | puruṣān īdṛśān yakṣa! tyajethāś cānasūyakān ||
Translation
ഹേ യക്ഷാ, ദേവന്മാരെയും പിതൃകളെയും ആശ്രിതർ/ഭൃത്യരെയും അതിഥികളെയും ഉച്ഛിഷ്ടമായ (ശേഷിച്ച) ആഹാരത്തോടെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ ഗൃഹം ഉപേക്ഷിക്ക. കൂടാതെ ഹേ യക്ഷാ, സത്യവാദികൾ, ക്ഷമാശീലർ, അഹിംസകർ, അനുതാപം വരുത്തുന്ന ദുഷ്കൃത്യങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തർ, അസൂയാരഹിതർ—ഇവരെയും നീ ഒഴിവാക്കുക.
Speakers
Dharma-instructor addressing a Yakṣa (didactic counsel within the Purāṇic dialogue frame)
Primary Deities
Pitṛs (ancestors) (as a ritual category)Devatās (gods) (as a ritual category)
Key ThemesDharmaĀtithi-dharmaPitṛ-yajña / Deva-yajña ethosFood ethicsNon-violenceTruthfulness