Shloka 5

Adhyaya 43The Sun's Course

दृष्ट्वा प्रेतपिशाचादीन् गन्धर्वनगराणि च ।

सुवर्णवर्णान् वृक्षांश्च नव मासान् स जीवति ॥

dṛṣṭvā preta-piśācādīn gandharva-nagarāṇi ca /

suvarṇa-varṇān vṛkṣāṃś ca nava māsān sa jīvati //

പ്രേതങ്ങൾ, പിശാചുകൾ മുതലായവയും, ഗന്ധർവനഗരങ്ങൾ (മായാനഗരങ്ങൾ) കൂടാതെ സ്വർണ്ണവർണ്ണമുള്ള വൃക്ഷങ്ങളും കണ്ടാൽ—അവൻ ഒൻപത് മാസം ജീവിക്കും।

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (क्रिया; पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund)
प्रेत-पिशाच-आदीन्ghosts, goblins, and the like
प्रेत-पिशाच-आदीन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रेत (प्रातिपदिक) + पिशाच (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समाहार/समुच्चयार्थे तत्पुरुषः (प्रेतपिशाचाः आदयः)
गन्धर्व-नगराणिcities of the Gandharvas
गन्धर्व-नगराणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक) + नगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गन्धर्वाणां नगराणि)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
सुवर्ण-वर्णान्golden-colored
सुवर्ण-वर्णान्:
Karma (कर्म; qualifies next noun)
TypeAdjective
Rootसुवर्ण (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (सुवर्ण इव वर्णः येषाम्)
वृक्षान्trees
वृक्षान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
नवnine
नव:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनव (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याविशेषणम्; (here) द्वितीया-बहुवचन-विशेषणं ‘मासान्’ प्रति
मासान्months (for a duration)
मासान्:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण/अवधि)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; कालपरिमाणे द्वितीया (accusative of duration)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जीवतिlives
जीवति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजीव् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Dattatreya to the king

{ "primaryRasa": "bhayanaka", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

AriṣṭaApparitionsIllusion (māyā)Death within nine months

FAQs

When the mind begins to populate perception with fearsome or mirage-like forms, one should not cling to ordinary pursuits; the instruction redirects one toward spiritual consolidation and calm.

Ancillary yogic-omen material; not Pancalakṣaṇa.

‘Gandharva cities’ are classical symbols of insubstantiality. As death nears, the world’s solidity weakens in experience—teaching the yogin to recognize all appearances as transient constructions.