Shloka 8
Ballava (Bhīma) Seeks Employment as Royal Cook in Virāṭa’s Court
वितर्कयन्तं तु नरर्षभस्तथा युधिष्ठिरो$भ्येत्य विराटमब्रवीत् । सम्राड्विजानात्विह जीवनार्थिन विनष्टसर्वस्वमुपागतं द्विजम्,इस प्रकार तर्क-वितर्कमें पड़े हुए राजा विराटके पास आकर नरश्रेष्ठ युधिष्ठिरने कहा --“महाराज! आपको विदित हो; मैं एक ब्राह्मण हूँ, मेरा सर्वस्व नष्ट हो गया है; अतः मैं आपके यहाँ जीवननिर्वाहके लिये आया हूँ
vitarkayantaṃ tu nararṣabhas tathā yudhiṣṭhiro 'bhyetya virāṭam abravīt | samrāḍ vijānātviha jīvanārthin vinaṣṭasarvasvam upāgataṃ dvijam ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—വിരാടരാജാവ് ചിന്തയിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നതു കണ്ട നരശ്രേഷ്ഠനായ യുധിഷ്ഠിരൻ അടുത്തെത്തി പറഞ്ഞു—“മഹാരാജാ, അറിയുക: ഞാൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ; എന്റെ സർവ്വസ്വവും നശിച്ചിരിക്കുന്നു. ജീവിക്കാനുള്ള ഉപാധി തേടിയാണ് ഞാൻ നിങ്ങളുടെ അടുക്കൽ വന്നത്.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma in adversity: one may seek protection and livelihood through humble, truthful-sounding self-presentation, approaching rightful authority without aggression. It also reflects the ethical tension of concealment during exile—survival and duty balanced through restraint and respectful speech.
During the Pāṇḍavas’ incognito stay, Yudhiṣṭhira approaches King Virāṭa, who is preoccupied with deliberation, and introduces himself as a brāhmaṇa who has lost everything and has come seeking sustenance and shelter.