Shloka 5
विसर्जयामास तदा द्विजांश्व॒ प्रकृतीस्तथा । तथा स राजा मत्स्यानां विराटो वाहिनीपति:,तदनन्तर मत्स्यदेशके राजा सेनाओंके स्वामी विराटने ब्राह्मणों तथा प्रजावर्गके लोगोंको विदा कर दिया और (अन्तःपुरमें जाकर) उत्तरके विषयमें पूछा--'राजकुमार उत्तर कहाँ गये हैं?” तब घरमें रहनेवाली स्त्रियों और कन्याओंने उनसे सब बातें बनायीं --
vaiśampāyana uvāca |
visarjayāmāsa tadā dvijān sva-prakṛtīs tathā |
tathā sa rājā matsyānāṁ virāṭo vāhinīpatiḥ ||
അപ്പോൾ മത്സ്യദേശത്തിന്റെ സൈന്യാധിപനായ രാജാവ് വിരാടൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും പ്രജകളെയും വിടയാക്കി. തുടർന്ന് അകത്തേക്ക് ചെന്നു ഉത്തരനെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു—“രാജകുമാരൻ ഉത്തരൻ എവിടെ പോയി?” അപ്പോൾ അന്തഃപുരത്തിലെ സ്ത്രീകളും കന്യകകളും സംഭവിച്ചതെല്ലാം പറഞ്ഞു।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights royal responsibility and orderly governance: the king concludes public proceedings by respectfully dismissing brāhmaṇas and subjects, then seeks accurate information through proper channels. It reflects dharma as disciplined conduct—public duty first, then private inquiry—maintaining social and administrative order.
After concluding an assembly, King Virāṭa dismisses the brāhmaṇas and his people. He then goes into the palace and asks where Prince Uttara has gone. The women and maidens of the household then recount the events to him, setting up the next development in the story.