Shloka 11
Adhyāya 61: Saṃmohana-astra and the Kuru Withdrawal (संमोहनास्त्रं तथा कुरुनिवृत्तिः)
नाददानं न संधानं न मुछ्चन्तं शरोत्तमान् । त्वामहं सम्प्रपश्यामि पश्यन्नपि न चेतन:,“आप कब उत्तम बाणोंको हाथमें लेते, कब धनुषपर रखते और कब उन्हें छोड़ते हैं, यह सब मैं नहीं देख पाता और देखनेपर भी मुझे चेत नहीं रहता
nādadānaṃ na sandhānaṃ na muñcantaṃ śarottamān | tvām ahaṃ samprapaśyāmi paśyann api na cetanaḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—നീ എപ്പോൾ ശ്രേഷ്ഠമായ അമ്പുകൾ കൈയിലെടുക്കുന്നു, എപ്പോൾ ധനുസ്സിൽ ചാർത്തുന്നു, എപ്പോൾ വിട്ടയക്കുന്നു—ഇതൊന്നും എനിക്ക് കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല. നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും എന്റെ ബോധം തന്നെ മങ്ങിപ്പോകുന്നു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how extraordinary mastery can overwhelm ordinary perception: true excellence in a discipline (here, archery) may appear almost invisible, reminding the listener of the limits of sensory awareness and the awe inspired by perfected skill.
The speaker describes watching a warrior so swift and precise that the usual stages of archery—taking arrows, setting them to the bow, and releasing—cannot be distinctly seen; even while looking, the observer feels mentally stunned and unable to register the actions.