Shloka 18

Adhyāya 6: Kaṅka (Yudhiṣṭhira) Seeks Refuge in Virāṭa’s Assembly

Devanagari script

कृतानुयात्रा भूतैस्त्वं वरदा कामचारिणि । भारावतारे ये च त्वां संस्मरिष्यन्ति मानवा:,'जो प्राणी तुम्हारा अनुसरण करते हैं, उन्हें तुम मनोवाज्छित वर देती हो। इच्छानुसार विचरनेवाली देवि! जो मनुष्य अपने ऊपर आये हुए संकटका भार उतारनेके लिये तुम्हारा स्मरण करते हैं तथा जो मानव प्रतिदिन प्रातःकाल तुम्हें प्रणाम करते हैं, उनके लिये इस पृथ्वीपर पुत्र अथवा धन-धान्य आदि कुछ भी दुर्लभ नहीं हैं

Transliteration

kṛtānuyātrā bhūtaiś tvaṃ varadā kāmacāriṇi | bhārāvatāre ye ca tvāṃ saṃsmariṣyanti mānavāḥ ||

Translation

ഇഷ്ടാനുസരണം സഞ്ചരിക്കുന്ന ദേവീ! നിന്നെ അനുഗമിക്കുന്ന ഭൂതപ്രാണികൾക്ക് നീ വരം നൽകുന്നു. കൂടാതെ തങ്ങളിലേയ്ക്ക് വീണ ദുരിതഭാരം ഇറക്കിവെക്കാൻ നിന്നെ സ്മരിക്കുന്ന മനുഷ്യർ,

Word by Word

कृताhaving been made / done

अनुयात्राfollowing, attendance, accompanying

भूतैःby beings / by creatures

त्वम्you

वरदाgiver of boons

कामचारिणिO one who moves at will

भारावतारेin (the act of) removing the burden / at the burden’s descent

येwho (those who)

चand

त्वाम्you (as object)

संस्मरिष्यन्तिwill remember

मानवाःmen / humans

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

a goddess (varadā, kāmacāriṇī; unnamed in this verse)

bhūta (beings/creatures)

mānavāḥ (humans)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes