Shloka 4
अध्याय ५८ — वानरध्वजस्य महेन्द्रास्त्रप्रयोगः
Chapter 58: Arjuna’s Deployment of the Indra-Weapon
अथवा: शोणा: प्रकाशन्ते बृहन्तश्नारुवाहिन: । स्निग्धविद्रुमसंकाशास्ताम्रास्या: प्रियदर्शना: । युक्ता रथवरे यस्य सर्वशिक्षाविशारदा:,जिनके श्रेष्ठ रथमें जुते हुए सब प्रकारकी शिक्षाओंमें निपुण, चिकने, मूँगेके समान लाल रंगके, ताँबे-से मुखवाले, सुन्दर तथा अच्छे ढंगसे रथका भार वहन करनेवाले बड़े-बड़े अश्व सुशोभित हो रहे हैं, वे महातेजस्वी दीर्घबाहु, बल एवं रूपसे सम्पन्न तथा समस्त संसारमें विख्यात पराक्रमी प्रतापी वीर भरद्वाजनन्दन द्रोण हैं
arjuna uvāca | athavā śoṇāḥ prakāśante bṛhantaśnārūvāhinaḥ | snigdhavidrumasaṅkāśās tāmrāsyāḥ priyadarśanāḥ | yuktā rathavare yasya sarvaśikṣāviśāradāḥ |
അർജുനൻ പറഞ്ഞു—“അല്ലെങ്കിൽ നോക്കുക, ആ ചുവന്ന കുതിരകൾ—വലിയവ, സ്നായുബലമുള്ളവ, രഥഭാരം വഹിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവ—മിനുക്കിയ പവിഴംപോലെ ദീപ്ത, താമ്രവർണ്ണ മുഖങ്ങളുള്ള, ദർശനസുഖകര. അവ ചേർത്തിരിക്കുന്ന ശ്രേഷ്ഠരഥവും അവയുടെ പരിശീലനവും സർവ്വശിക്ഷകളിൽ നിപുണം.”
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights discernment and respect for excellence: Arjuna identifies a warrior by the disciplined quality of his chariot-team, implying that true prowess is supported by training, order, and mastery rather than mere display.
Arjuna is pointing out distinguishing signs—especially the splendid, well-trained horses yoked to a superior chariot—to indicate that the chariot belongs to Droṇa, the famed son of Bharadvāja.