Shloka 37
Arjuna’s Concentrated Archery and the Rout of the Kaurava Mahārathas
Gāṇḍīva-Nirghoṣa Episode
त्रिभिस्त्रिवेणुं समरे द्वाभ्यामक्षं महारथ: । द्वादशेन तु भल्लेन चकर्तास्य ध्वजं तदा,फिर उन महारथी अर्जुनने तीन बाणोंसे रथके तीनों वेणु, दोसे रथका धुरा और बारहवें भल्ल नामक बाणसे उनके रथकी ध्वजाको भी उस समय रणभूमिमें काट गिराया। इसके बाद इन्द्रके समान पराक्रमी फाल्गुनने हँसते हुए-से वज्जसदृश तेरहवें बाणद्वारा कृपाचार्यकी छातीमें चोट पहुँचायी
vaiśampāyana uvāca | tribhis triveṇuṃ samare dvābhyām akṣaṃ mahārathaḥ | dvādaśena tu bhallena cakartāsya dhvajaṃ tadā |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— സമരത്തിൽ ആ മഹാരഥൻ മൂന്ന് അമ്പുകളാൽ രഥത്തിന്റെ മൂന്ന് വേണുക്കളെ മുറിച്ചു; രണ്ട് അമ്പുകളാൽ അക്ഷം (ധുരം) ഛേദിച്ചു; പന്ത്രണ്ടാമത്തെ ‘ഭല്ല’ അമ്പുകൊണ്ട് അപ്പോൾ തന്നെ അവന്റെ ധ്വജവും വെട്ടിവീഴ്ത്തി।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined power in righteous warfare: true martial excellence lies in precision and control—disabling the opponent’s means of fighting and humbling their martial pride (the banner) rather than indulging in uncontrolled violence.
During combat, Arjuna (described as a mahāratha) shoots a sequence of arrows that neatly cuts key parts of the opponent’s chariot—three structural poles, then the axle, and finally the banner—thereby crippling the chariot and asserting dominance on the battlefield.