Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

Arjuna’s Concentrated Archery and the Rout of the Kaurava Mahārathas

Gāṇḍīva-Nirghoṣa Episode

तत: शारद्वतस्तूर्ण पार्थ दशभिराशुगै: । विव्याध परवीरघ्नं निशितैर्मर्मभेदिभि:,तदनन्तर कृपाचार्यने मर्मस्थानको विदीर्ण कर देनेवाले दस तीखे बाणोंद्वारा शत्रुवीरोंके संहारक कुन्तीनन्दन अर्जुनको तुरंत बींध डाला

tataḥ śāradvatastūrṇaṃ pārthaṃ daśabhir āśugaiḥ | vivyādha paravīraghnaṃ niśitair marmabhedibhiḥ ||

അപ്പോൾ ശാരദ്വതൻ (കൃപാചാര്യൻ) അതിവേഗം ശത്രുവീരസംഹാരകനായ പാർത്ഥനെ (അർജുനനെ) മർമ്മഭേദകമായ മൂർച്ചയുള്ള, വേഗമേറിയ പത്ത് അമ്പുകളാൽ കുത്തിവീഴ്ത്തി।

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
FormAvyaya
शारद्वतःŚāradvata (Kṛpa)
शारद्वतः:
Karta
TypeNoun
Rootशारद्वत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, nominative, singular
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतूर्ण (प्रातिपदिक)
FormAvyaya (adverbial accusative)
पार्थम्Pārtha (Arjuna)
पार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, accusative, singular
दशभिःwith ten
दशभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootदशन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, instrumental, plural
आशुगैःswift (arrows)
आशुगैः:
Karana
TypeAdjective
Rootआशुग (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, instrumental, plural
विव्याधpierced, struck
विव्याध:
TypeVerb
Rootव्यध् (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person, singular, Parasmaipada
परवीरघ्नम्slayer of enemy heroes
परवीरघ्नम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपर-वीर-घ्न (प्रातिपदिक)
FormMasculine, accusative, singular
निशितैःwith sharp
निशितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootनिशित (प्रातिपदिक; कृदन्त from √शा/√शि 'to sharpen' in sense 'sharpened')
FormMasculine/Neuter, instrumental, plural
मर्मभेदिभिःwith vital-spot-piercing (arrows)
मर्मभेदिभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootमर्म-भेदिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, instrumental, plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Ś
Śāradvata (Kṛpa)
P
Pārtha (Arjuna)
A
arrows
M
marman (vital points)

Educational Q&A

The verse highlights the reality of kṣatriya duty: in righteous conflict, even great heroes face harm, and true strength lies in disciplined courage and steadiness rather than mere invulnerability.

Kṛpa (Śāradvata) rapidly shoots Arjuna and wounds him with ten sharp, swift arrows aimed at vital points, marking an intense exchange in the battle episode.