Shloka 28
आचार्य-क्षमा, देśa–kāla-नīti, तथा भेद-दोषः
Teacher-Reconciliation, Timing-Policy, and the Fault of Factionalism
Devanagari script
गोमायुरेष सेनायां रुदन् मध्येन धावति । अनाहतकश्न निष्क्रान्तो महद् वेदयते भयम्,ये पक्षी भी हमारे वामभागमें उड़कर महान् भयकी सूचना दे रहे हैं और यह गीदड़ बिना किसी आघातके हमारी सेनाके बीचसे निकलकर रोता हुआ भाग रहा है, यह भी महान् भयका विज्ञापन कर रहा है
Translation
ഈ കുറുക്കൻ സൈന്യത്തിന്റെ നടുവിലൂടെ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ഓടുന്നു. ആരുടെയും പ്രഹരം ഏൽക്കാതെ തന്നെ പുറത്തുകടന്ന് മഹാഭയത്തെ അറിയിക്കുന്നു.
Word by Word
गोमायुःjackal
गोमायुः:
Karta
TypeNoun
Rootगोमायु
FormMasculine, Nominative, Singular
एषःthis
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
सेनायाम्in the army
सेनायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसेना
FormFeminine, Locative, Singular
रुदन्crying, wailing
रुदन्:
Karta
TypeVerb
Rootरुद्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
मध्येनthrough the middle
मध्येन:
Karana
TypeNoun
Rootमध्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
धावतिruns
धावति:
Karta
TypeVerb
Rootधाव्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada
अनाहतकःunstruck, unharmed
अनाहतकः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनाहत
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
निष्क्रान्तःhaving gone out, having passed out
निष्क्रान्तः:
Karta
TypeVerb
Rootनिष्क्रान्त
Formक्त (past passive participle, used actively), Masculine, Nominative, Singular
महद्great
महद्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Accusative, Singular
वेदयतेmakes known, indicates
वेदयते:
Karta
TypeVerb
Rootविद् (वेदयति)
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Ātmanepada
भयम्fear
भयम्:
Karma
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
द्रोण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes