Shloka 47
Dhaumya’s Counsel on Incognito Conduct in a Royal Household (राजवसतौ आचरण-निति)
यो वै गृहेभ्य: प्रवसन् प्रियाणां नानुसंस्मरेत् । दुःखेन सुखमन्विच्छेत् स राजवसतिं वसेत्,जो घर-बार छोड़कर परदेशमें पड़ा रहनेपर भी प्रियजनों एवं अभीष्ट भोगोंका स्मरण नहीं करता और कष्ट सहकर सुख पानेकी इच्छा करता है, वही राजदरबारमें टिक सकता है
yo vai gṛhebhyaḥ pravasan priyāṇāṃ nānusaṃsmaret | duḥkhena sukham anvicchet sa rājavasatiṃ vaset ||
വീട്ടിൽ നിന്ന് അകന്ന് പ്രവാസത്തിലിരുന്നാലും, പ്രിയജനങ്ങളെയും ഇഷ്ടസുഖങ്ങളെയും നിരന്തരം ഓർത്ത് മനസ്സു കെട്ടിപ്പോകാതെ, ദുഃഖം സഹിച്ച് ഭാവിയിലെ സുഖം തേടുന്നവനാണ് രാജസഭയിൽ നിലകൊള്ളാൻ യോഗ്യൻ.
धौग्य उवाच
Educational Q&A
Steadiness in demanding duties—especially in a king’s service—requires restraint over longing for home and pleasures, and the willingness to endure hardship for a higher, lasting good.
Dhaumya offers a practical ethical maxim: only one who can live away from home without constant nostalgia and who can bear difficulties in pursuit of eventual welfare is capable of sustaining life and responsibility in the royal court.