Shloka 45
Dhaumya’s Counsel on Incognito Conduct in a Royal Household (राजवसतौ आचरण-निति)
अन्यस्मिन् प्रेष्यमाणे तु पुरस्ताद् यः समुत्पतेत् । अहं कि करवाणीति स राजवसतिं वसेत्,जब दूसरेको किसी कार्यके लिये भेजा जा रहा हो, उस समय जो स्वयं ही उठकर आगे जाय और पूछे--*मेरे लिये क्या आज्ञा है", वही राजभवनमें निवास कर सकता है
anyasmin preṣyamāṇe tu purastād yaḥ samutpatet | ahaṃ kiṃ karavāṇīti sa rājavasatiṃ vaset ||
മറ്റൊരാളെ ദൗത്യത്തിന് അയയ്ക്കുമ്പോൾ, ആരാണ് ഉടൻ എഴുന്നേറ്റ് ആദ്യം മുന്നോട്ട് ചെന്നു—“എനിക്ക് എന്താണ് ആജ്ഞ?” എന്ന് ചോദിക്കുന്നതോ, അവനാണ് രാജവസതിയിൽ വസിക്കാൻ യോഗ്യൻ.
धौग्य उवाच
Educational Q&A
Worthiness for proximity to power is shown by readiness to serve: one should not wait to be ordered, but promptly offer oneself for duty with humility—“What shall I do?” This is presented as an ethical standard for conduct in a king’s household.
Dhāumya lays down a criterion for who may reside in the royal quarters: among attendants, the one who immediately steps forward when an errand is being assigned and volunteers for service is deemed suitable to live in the palace.