Shloka 37
Dhaumya’s Counsel on Incognito Conduct in a Royal Household (राजवसतौ आचरण-निति)
न चातिधैर्येण चरेद् गुरुतां हि व्रजेत् ततः । स्मितं तु मृदुपूर्वेण दर्शयेत प्रसादजम्,किसी दूसरे व्यक्तिके सम्बन्धमें कोई हास्यजनक वस्तु दिखायी दे, तो अधिक हर्ष न प्रकट करे एवं पागलोंकी तरह अट्टहास न करे तथा अत्यन्त धैर्यके कारण जडवत् निश्रैष्ट होकर भी न रहे। इससे वह गौरव (सम्मान) को प्राप्त होता है। मनमें प्रसन्नता होनेपर मुखसे मृदुल (मन्द) मुसकानका ही प्रदर्शन करे
na cātidhaīryeṇa cared gurutāṃ hi vrajet tataḥ | smitaṃ tu mṛdupūrveṇa darśayet prasādajam ||
ധൗമ്യൻ പറഞ്ഞു—അതികഠിനമായ ധൈര്യ-സംയമത്തോടെ പെരുമാറരുത്; അതിൽ നിന്ന് മനുഷ്യൻ ഭാരമുള്ളവനും സമീപിക്കാനാകാത്തവനും ആകുന്നു. അന്തഃപ്രസാദത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്ന മൃദുവായ പുഞ്ചിരി മാത്രം കാണിക്കണം; മറ്റൊരാളുടെ ഹാസ്യവിഷയത്തിൽ അതിയായി ആഹ്ലാദിക്കരുത്, ഉന്മത്തനെപ്പോലെ ഉച്ചത്തിൽ ചിരിക്കയും അരുത്.
धौग्य उवाच
Educational Q&A
Maintain balanced demeanor: avoid both loud, mocking laughter and overly rigid, stone-like seriousness; express joy through a mild, gracious smile arising from inner calm (prasāda).
In Virāṭa Parva, Dhaugya offers practical counsel on proper behavior and self-presentation—how one should appear among others during delicate circumstances—emphasizing restraint, dignity, and non-mockery.