Shloka 32

Dhaumya’s Counsel on Incognito Conduct in a Royal Household (राजवसतौ आचरण-निति)

Devanagari script

शूरोअस्मीति न दृप्तः स्याद्‌ बुद्धिमानिति वा पुनः । प्रियमेवाचरन्‌ राज्ञ: प्रियो भवति भोगवान्‌,“मैं शूरवीर हूँ अथवा बड़ा बुद्धिमान्‌ हूँ", ऐसा घमंड न करे। जो सदा राजाको प्रिय लगनेवाले कार्य ही करता है, वही उसका प्रेमपात्र तथा ऐश्वर्यभोगसे सम्पन्न होता है

Translation

‘ഞാൻ ശൂരൻ’ എന്നും ‘ഞാൻ മഹാബുദ്ധിമാൻ’ എന്നും അഹങ്കരിക്കരുത്. രാജാവിന് പ്രിയമായ കാര്യങ്ങൾ മാത്രം നിരന്തരം ചെയ്യുന്നവൻ രാജാവിന്റെ പ്രിയനായി ഐശ്വര്യം അനുഭവിക്കും.

Word by Word

शूरःa hero, brave man

अस्मिI am

इतिthus, saying

नnot

दृप्तःarrogant, puffed up

स्यात्should be

बुद्धिमान्intelligent, wise

इतिthus

वाor

पुनःagain; moreover

प्रियम्pleasing (thing), dear (act)

एवonly, indeed

आचरन्practising, doing

राज्ञःof the king

प्रियःdear, beloved

भवतिbecomes, is

भोगवान्possessing enjoyments/prosperity

Speaker

धौग्य उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes