Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

त्रिगर्त-मात्स्य-संग्रामः

The Trigarta–Matsya Engagement at Twilight

तरस्विनश्छन्नरूपा: सर्वे युद्धविशारदा: । रथान्‌ हेमपरिच्छन्नानास्थाय च महारथा:

tarasvinaś channarūpāḥ sarve yuddhaviśāradāḥ | rathān hemaparicchannān āsthāya ca mahārathāḥ ||

അവർ അതിവേഗശാലികൾ; ഇനിയും തങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ രൂപം മറച്ചുവെച്ചിരുന്നു; എല്ലാവരും യുദ്ധകലയിൽ നിപുണർ. കുരുവംശത്തിന്റെ ശിരോമണികളായ ആ നാല് മഹാരഥന്മാരായ കുന്തീപുത്രർ സ്വർണാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച രഥങ്ങളിൽ കയറി, ഒരുമിച്ച് വേഗത്തിൽ വിരാടന്റെ പിന്നാലെ പുറപ്പെട്ടു।

तरस्विनःswift, vigorous
तरस्विनः:
Karta
TypeAdjective
Rootतरस्विन्
FormMasculine, Nominative, Plural
छन्नरूपाःhaving concealed forms (disguised)
छन्नरूपाः:
Karta
TypeAdjective
Rootछन्नरूप
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
युद्धविशारदाःskilled in warfare
युद्धविशारदाः:
Karta
TypeAdjective
Rootयुद्धविशारद
FormMasculine, Nominative, Plural
रथान्chariots
रथान्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Accusative, Plural
हेमपरिच्छन्नान्covered/adorned with gold
हेमपरिच्छन्नान्:
Karma
TypeAdjective
Rootहेमपरिच्छन्न
FormMasculine, Accusative, Plural
आस्थायhaving mounted/ascended
आस्थाय:
Karana
TypeVerb
Rootआ-स्था
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage as gerund)
and
:
TypeIndeclinable
Root
महारथाःgreat chariot-warriors
महारथाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Virāṭa
M
mahārathāḥ (great chariot-warriors)
R
rathāḥ (chariots)
H
hema (gold)

Educational Q&A

The verse highlights dharmic strategy: concealing one’s identity can be righteous when done to fulfill a vow and protect others, while maintaining readiness and competence to act decisively when duty calls.

The disguised warriors—elite chariot-fighters—mount gold-adorned chariots and ride swiftly together, following King Virāṭa, indicating coordinated action in response to an impending conflict.