Shloka 9
Virāṭa’s Mobilization to Recover the Cattle (गोधनरक्षणार्थ विराटस्य सैन्यसमायोजनम्)
“मैं समझता हूँ; इसके लिये उपयुक्त अवसर प्राप्त हुआ है। यह हमारे लिये अत्यन्त आवश्यक कार्य है। हम प्रचुर धन-धान्यसे सम्पन्न मत्स्यराष्ट्रपर चढ़ाई करें ।। आददामो<स्य रत्नानि विविधानि वसूनि च । ग्रामान् राष्ट्राणि वा तस्य हरिष्यामो विभागश:,“राजा विराटके यहाँ नाना प्रकारके रत्न और धन हैं। हम वे सब ले लेंगे और उनके गाँव तथा सम्पूर्ण राष्ट्रको जीतकर आपसमें बाँट लेंगे
vaiśampāyana uvāca | “manye; asya kṛte yuktam avasaram prāptam asti | etad asmākaṁ atyantaṁ āvaśyakaṁ kāryam | vayaṁ prabhūta-dhana-dhānya-sampannaṁ matsya-rāṣṭram abhyāyāmaḥ || ādādāmo ’sya ratnāni vividhāni vasūni ca | grāmān rāṣṭrāṇi vā tasya hariṣyāmo vibhāgaśaḥ || rājā virāṭa—iha nānā-vidhāni ratnāni dhanaṁ ca santi | tāni sarvāṇi gṛhītvā tasya grāmān samagraṁ rāṣṭraṁ ca jitvā parasparaṁ vibhajiṣyāmaḥ”
ഇതിനായി യോജിച്ച സമയം വന്നിരിക്കുന്നു എന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു; ഇത് നമ്മുടെ വേണ്ടി അത്യന്തം അടിയന്തരമായ കാര്യമാണ്. ധനവും ധാന്യവും സമൃദ്ധമായ മത്സ്യരാജ്യത്തിനെതിരെ നാം പടയോട്ടം നടത്താം. അവന്റെ നാനാവിധ രത്നങ്ങളും വിവിധ സമ്പത്തുകളും നാം കൈവശമാക്കാം; അവന്റെ ഗ്രാമങ്ങളും മുഴുവൻ രാജ്യവും ജയിച്ച് കൊള്ളയുടെ പങ്ക് തമ്മിൽ വിഭജിക്കാം. രാജാവ് വിരാടന്റെ പക്കൽ ധനരത്നങ്ങൾ ധാരാളമുണ്ട്—അവയെല്ലാം എടുത്ത്, അവന്റെ വാസസ്ഥലങ്ങളും മുഴുവൻ ദേശവും ജയിച്ച്, എല്ലാം പങ്കിട്ട് എടുക്കാം.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethical danger of framing aggression and plunder as “necessary work” and “timely opportunity.” It implicitly contrasts expedient, wealth-driven conquest with dharmic restraint, reminding readers how greed and political calculation can normalize adharma.
The speaker (as narrated by Vaiśampāyana) reports a proposal to attack the prosperous Matsya kingdom ruled by Virāṭa, seize jewels and valuables, and divide the captured villages and territory among the attackers as shares of booty.