Shloka 22
कृपवाक्यं तथा नीत्युपदेशः
Kṛpa’s Counsel and a Discourse on Statecraft
गावश्च बहुलास्तत्र न कृशा न च दुर्बला: । पयांसि दथघिसर्पीषि रसवन्ति हितानि च,“उन जनपदमें गौओंकी अधिकता होगी और वे गौएँ कृश या दुर्बल न होकर खूब हृष्ट- पुष्ट होंगी। उनके दूध, दही और घी भी बड़े स्वादिष्ट तथा हितकारी होंगे
gāvaś ca bahulās tatra na kṛśā na ca durbalāḥ | payāṃsi dadhi ghṛta-sarpīṃṣi rasavanti hitāni ca ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ആ ദേശത്ത് പശുക്കൾ ധാരാളം ഉണ്ടാകും; അവ ക്ഷീണിതങ്ങളോ ദുർബലങ്ങളോ അല്ല, മറിച്ച് ഹൃഷ്ടപുഷ്ടവും ബലവത്തുമായിരിക്കും. അവയുടെ പാൽ, തൈര്, നെയ്യ് എന്നിവ രസവത്തും ഹിതകരവുമായിരിക്കും—സമൃദ്ധിയും ധർമ്മക്രമവും പോഷിപ്പിക്കുന്ന ദേശത്തിന്റെ ലക്ഷണം ഇതാണ്.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse presents abundance and health of cattle and dairy as markers of a well-ordered society: when a land is properly governed and dharma is upheld, prosperity appears in tangible, life-sustaining forms that are both enjoyable (rasavat) and beneficial (hita).
Vaiśampāyana describes the condition of a certain region (janapada), emphasizing its prosperity through plentiful, healthy cows and the quality of their dairy products—an auspicious depiction of the land’s well-being.