Shloka 7
Virāṭa-parva, Adhyāya 12 — Concealed Service in Matsya and Bhīma’s Arena Victory
अश्चानां प्रकृतिं वेझि विनयं चापि सर्वश: । दुष्टानां प्रतिपत्तिं च कृत्स्नं चैव चिकित्सितम्,नकुल बोले--शत्रुदमन! सुनिये, पाँचों पाण्डवोंमें जो बड़े भ्राता युधिष्ठिर हैं, उन्होंने पहले मुझे घोड़ोंकी देखभालके कामपर लगा रखा था। मैं घोड़ोंकी जाति पहचानता हूँ एवं उन्हें सब प्रकारकी शिक्षा देनेकी कला भी जानता हूँ। दुष्ट घोड़ोंकी दुष्टता-निवारणका ढंग भी मुझे मालूम है तथा घोड़ोंकी चिकित्सा भी मैं पूर्णरूपसे जानता हूँ
aśvānāṃ prakṛtiṃ vetti vinayaṃ cāpi sarvaśaḥ | duṣṭānāṃ pratipattiṃ ca kṛtsnaṃ caiva cikitsitam ||
നകുലൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ശത്രുദമനാ! കുതിരകളുടെ സ്വഭാവപ്രകൃതി ഞാൻ അറിയുന്നു; എല്ലാ വിധത്തിലും അവയെ ശിക്ഷിച്ച് പരിശീലിപ്പിക്കുന്ന രീതിയും. അഴിച്ചുപോകുന്ന കുതിരകളെ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള മാർഗവും അവയുടെ ചികിത്സാവിദ്യയും എനിക്ക് പൂർണ്ണമായി അറിയാം.
नकुल उवाच
Educational Q&A
Competence joined with humility is a form of dharma: Nakula presents practical expertise—understanding temperament, disciplined training, correction of faults, and healing—as responsible service rather than mere pride.
During the Virata Parva (incognito period), Nakula introduces his qualifications related to horses—training, managing difficult animals, and veterinary treatment—so he may be assigned suitable work while remaining disguised.