Shloka 12
Nakula’s Reception in Matsya: Appointment as Aśvasūta
Horse-master
स शिक्षयामास च गीतवादितं सुतां विराटस्य धनंजय: प्रभु:,शक्तिशाली अर्जुन विराटकन्या उत्तरा, उसकी सखियों तथा सेविकाओंको भी गीत, वाद्य एवं नृत्यकलाकी शिक्षा देने लगे। इससे वे उन सबके प्रिय हो गये। छद्मवेशमें कन्याओंके साथ रहते हुए भी अर्जुन अपने मनको सदा पूर्णरूपसे वशमें रखते और उन सबको प्रिय लगनेवाले कार्य करते थे। इस रूपमें वहाँ रहते हुए अर्जुनको बाहर अथवा अन्तःपुरके कोई भी मनुष्य पहचान न सके
sa śikṣayāmāsa ca gīta-vāditaṁ sutāṁ virāṭasya dhanañjayaḥ prabhuḥ |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ശക്തിമാൻ ധനഞ്ജയൻ (അർജുനൻ) വിരാടന്റെ പുത്രിക്ക് ഗാനംയും വാദ്യവിദ്യയും പഠിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. വേഷമാറ്റത്തോടെ കന്യകളുടെ ഇടയിൽ താമസിച്ചിട്ടും അവൻ മനസ്സിനെ എപ്പോഴും പൂർണ്ണമായി നിയന്ത്രിച്ചു, എല്ലാവർക്കും പ്രിയമായ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു; അതിനാൽ നഗരത്തിന് പുറത്തുള്ളവരോ അന്തഃപുരത്തിനുള്ളിലെവരോ— ആരും അവനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in close proximity to temptations or social suspicion, dharma is protected by inner restraint (self-mastery) and outwardly appropriate conduct; Arjuna’s disciplined behavior enables him to fulfill a righteous mission without causing harm or scandal.
During the Pandavas’ incognito year in Virāṭa’s kingdom, Arjuna—concealed in a non-warrior role—teaches Virāṭa’s daughter the performing arts (song and instrumental music), wins the goodwill of the women’s quarters, and remains unrecognized by all.