Shloka 12
Virāṭanagara-nivāsa-nirṇaya
Decision to Reside in Virāṭa’s City
सन्ति रम्या जनपदा बद्धन्ना: परित: कुरून् | पाज्चालाश्रैदिमत्स्याश्व॒ शूरसेना: पटच्चरा:,कुरुदेशके चारों ओर बहुत-से सुरम्य जनपद हैं, जहाँ बहुत अन्न होता है। उनके नाम ये हैं--पांचाल, चेदि, मत्स्य, शूरसेन, पटच्चर, दशार्ण, नवराष्ट्र, मल्ल, शाल्व, युगन्धर, विशाल दुन्तिराष्ट्र, सौराष्ट्र तथा अवन्ती
santi ramyā janapadā baddhānnāḥ paritaḥ kurūn | pāñcālāś caidimatsyāś ca śūrasenāḥ paṭaccarāḥ ||
അർജുനൻ പറഞ്ഞു—കുരുദേശത്തെ ചുറ്റി ധാന്യസഞ്ചയം സമൃദ്ധമായ പല രമണീയ ജനപദങ്ങളും ഉണ്ട്—പാഞ്ചാലം, ചേദി, മത്സ്യം, ശൂരസേന, പടച്ചര.
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a dharmic ideal of governance: a well-ordered realm is recognized by abundance and secure food stores, and political awareness includes knowing the surrounding janapadas—resources, allies, and neighboring powers.
Arjuna enumerates the prosperous neighboring regions around the Kuru country, naming prominent janapadas such as Pāñcāla, Cedi, Matsya, and Śūrasena, situating the story within a concrete political-geographical landscape.