Shloka 179
Tīrtha-yātrā: Phalaśruti and Sacred Geography from Lohitya to Prayāga
Pulastya’s Instruction
तत्र स्नात्वा स्थितो रात्रि रुद्रलोकमवाप्नुयात् । तदनन्तर त्रिभुवनविख्यात स्थाणुवटतीर्थमें जाय, वहाँ स्नान करके रातभर निवास करनेवाला मनुष्य रुद्रलोकमें जाता है || १७८ $ ।। बदरीपाचनं गच्छेद् वसिष्ठस्याश्रमं ततः,अहोरात्रोपवासेन शक्रलोके महीयते । तदनन्तर बदरीपाचन नामसे प्रसिद्ध वसिष्ठके आश्रमपर जाय और वहाँ तीन रात उपवासपूर्वक रहकर बेरका फल खाय। जो मनुष्य वहाँ बारह वर्षोतक भलीभाँति त्रिरात्रोपवासपूर्वक बेरका फल खाता है, वह उन्हीं वसिष्ठके समान होता है। राजन! नरेश्वर! तीर्थसेवी मनुष्य रुद्रमार्गमें जाकर एक दिन-रात उपवास करे। इससे वह इन्द्रलोकमें प्रतिष्ठित होता है
tatra snātvā sthito rātri rudralokam avāpnuyāt | tadanantaraṁ tribhuvanavikhyāta-sthāṇuvaṭatīrthaṁ yāyāt; tatra snātvā rātribharaṁ nivāsī manuṣyo rudralokaṁ gacchati || badarīpācanaṁ gacched vasiṣṭhasyāśramaṁ tataḥ | ahorātro-pavāsena śakraloke mahīyate |
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് രാത്രിയോളം താമസിക്കുന്നവൻ രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ത്രിഭുവനവിഖ്യാതമായ സ്ഥാണുവട തീർത്ഥത്തിൽ ചെന്നു അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് രാത്രിയോളം പാർത്താൽ രുദ്രലോകപ്രാപ്തി ലഭിക്കും. പിന്നെ ബദരീപാചനത്തിലെ വസിഷ്ഠാശ്രമത്തിലേക്കു പോകണം; അഹോരാത്ര ഉപവാസം കൊണ്ടു ശക്രലോകത്തിൽ (ഇന്ദ്രലോകത്തിൽ) ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
The passage teaches that disciplined pilgrimage—bathing, keeping vigil through the night, and fasting—functions as a form of tapas that purifies the pilgrim and yields spiritual merit, symbolized by attaining honored divine realms (Rudra’s and Indra’s worlds).
A speaker describes a sequence of sacred sites to be visited in a tīrtha-journey: first a place where bathing and staying the night grants Rudraloka, then the celebrated Sthāṇuvaṭa-tīrtha with the same night-vigil result, and then Badarīpācana at Vasiṣṭha’s hermitage where a day-night fast brings honor in Śakraloka.