Shloka 18
दमयन्तीस्वयंवरः — देववेषधारणं, सत्यप्रार्थना, नलवरणम्
Damayantī’s Svayaṃvara: Divine Disguises, Truth-Vow, and Choosing Nala
शस्त्रेण निधन काले ये गच्छन्त्यपराड्मुखा: । अयं लोको$क्षयस्तेषां यथैव मम कामधुक्,बृहदश्व कहते हैं--राजन्! नारदकी बात सुनकर बल और वृत्रासुरका वध करनेवाले इन्द्रने उनसे पूछा--“मुने! जो धर्मज्ञ भूपाल अपने प्राणोंका मोह छोड़कर युद्ध करते हैं और पीठ न दिखाकर लड़ते समय किसी श'स्त्रके आघातसे मृत्युको प्राप्त होते हैं, उनके लिये हमारा यह स्वर्गलोक अक्षय हो जाता है और मेरी ही तरह उन्हें भी यह मनोवांछित भोग प्रदान करता है
śastreṇa nidhana-kāle ye gacchanty aparāṅmukhāḥ | ayaṁ loko 'kṣayas teṣāṁ yathaiva mama kāmadhuk ||
“നിശ്ചിത സമയത്ത് ശസ്ത്രാഘാതത്താൽ, പിൻതിരിയാതെ മരണം പ്രാപിക്കുന്നവർക്ക്—ഈ ലോകം അക്ഷയമാകുന്നു; എന്റെ കാമധേനുവിനെപ്പോലെ അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഭോഗങ്ങൾ നൽകുന്നു.”
बृहदश्च उवाच
Educational Q&A
Steadfastness and courage in righteous battle—especially not turning one’s back—are presented as a dharmic ideal for warriors, bringing an imperishable reward (akṣaya-loka) and the fulfillment of worthy desires.
Bṛhadaśva narrates a teaching about the fate of those who die in battle without retreat: such warriors attain an inexhaustible realm that grants desired enjoyments, likened to a kāmadhuk (wish-fulfilling cow).