Shloka 21
अर्जुनस्य इन्द्रकीलगमनम् तथा शक्रसाक्षात्कारः
Arjuna’s journey to Indrakīla and encounter with Indra
Devanagari script
मनोहरवनोपेतास्तस्मिन्नतिरथो<र्जुन: । पुण्यशीतामलजला: पश्यन् प्रीतमनाभवत्,उन नदियोंके आस-पास मनोहर वनश्रेणी सुशोभित होती थी। हिमालयके उस शिखरपर पवित्र, शीतल और निर्मल जलसे भरी हुई उन सुन्दर सरिताओंका दर्शन करके अतिरथी अर्जुनका मन प्रसन्नतासे खिल उठा
Translation
ആ പ്രദേശത്ത് നദികളുടെ ചുറ്റും മനോഹരമായ വനനിരകൾ ശോഭിച്ചിരുന്നു. ഹിമാലയത്തിന്റെ ആ ശിഖരപ്രദേശത്ത് പുണ്യവും ശീതളവും നിർമലവുമായ ജലം നിറഞ്ഞ ആ സുന്ദര നദികളെ കണ്ടതോടെ അതിരഥനായ അർജുനന്റെ മനസ് ആനന്ദത്തിൽ വിരിഞ്ഞു।
Word by Word
मनोहरवनोपेताःendowed with charming forests
मनोहरवनोपेताः:
Karta
TypeAdjective
Rootमनोहर-वन-उपेत
FormFeminine, Nominative, Plural
तस्मिन्in that (place)
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
अतिरथःthe great chariot-warrior
अतिरथः:
Karta
TypeNoun
Rootअतिरथ
FormMasculine, Nominative, Singular
अर्जुनःArjuna
अर्जुनः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Nominative, Singular
पुण्यशीतामलजलाःhaving holy, cool, pure waters
पुण्यशीतामलजलाः:
Karma
TypeAdjective
Rootपुण्य-शीत-अमल-जल
FormFeminine, Accusative, Plural
पश्यन्seeing
पश्यन्:
Karta
TypeVerb
Rootपश्
FormPresent (Shatru), Singular, Masculine, Nominative
प्रीतमनाwith delighted mind
प्रीतमना:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रीत-मनस्
FormMasculine, Nominative, Singular
अभवत्became / was
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Lan), 3, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes