Mahabharata 3.33.30 — Vana Parva, Adhyaya 33, Shloka 30
अध्याय ३३ — कर्म, दैव, हठ, स्वभाव और पुरुषार्थ पर द्रौपदी का उपदेश
Draupadī on Action, Fate, and Human Effort
द्रव्यार्थस्पर्शसंयोगे या प्रीतिरुपजायते । स कामश्रित्तसंकल्प: शरीरं नास्य दृश्यते
dravyārthasparśasaṃyoge yā prītir upajāyate | sa kāmāśrita-saṅkalpaḥ śarīraṃ nāsya dṛśyate ||
വൈശംപായനൻ പറഞ്ഞു— സ്ത്രീ, മാല, ചന്ദനം മുതലായ ഇഷ്ടദ്രവ്യങ്ങളുടെ സ്പർശ-സംയോഗത്താലും സ്വർണ്ണാദി ധനലാഭത്താലും ഉളവാകുന്ന ആനന്ദത്തിലേക്ക് ചായുന്ന മനസ്സിന്റെ നിശ്ചയമാണ് ‘കാമം’. ആ കാമത്തിന് ദൃശ്യമാകുന്ന ശരീരം ഇല്ല; അത് ദേഹരൂപത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നില്ല.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Desire (kāma) is identified not as a physical entity but as a mental intention arising from pleasurable contact with objects and the prospect of gain; therefore it must be understood and governed at the level of thought and resolve.
Vaiśampāyana offers a reflective definition of kāma, explaining how pleasure from sensory contact and acquisition triggers an inner resolve, and emphasizing that this force is subtle and unseen rather than bodily.
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.