Shloka 17
वे सभी नरश्रेष्ठ कवच बाँध एवं कमर कसकर धनुष लिये आश्रमसे दौड़े और ब्राह्मणकी कार्यसिद्धिके लिये प्रयलमशील होकर तीव्र गतिसे मृगका पीछा करने लगे ।। कर्णिनालीकनाराचानुत्सूजन्तो महारथा: । नाविध्यन् पाण्डवास्तत्र पश्यन्तो मृगमन्तिकात्,कुछ दूर जानेपर उन्हें वह मृग अपने पास ही दिखायी दिया। तब वे महारथी पाण्डव कर्णि, नालीक और नाराच नामक बाण उसपर छोड़ने लगे; किंतु वे देखते हुए भी वहाँ उस मृगको बींध न सके
vaiśampāyana uvāca | te sarve naraśreṣṭhāḥ kavacaṃ baddhvā kaṭiṃ baddhvā dhanuḥ gṛhītvā āśramāt pradrutāḥ, brāhmaṇasya kāryasiddhaye prayatnaśīlāḥ san tīvraṃ vegena mṛgasya pṛṣṭhato jagmuḥ || karṇinālīkanārācān utsṛjantaḥ mahārathāḥ | nāvidhyan pāṇḍavās tatra paśyanto mṛgam antikāt || dūraṃ gatvā tu teṣāṃ sa mṛgaḥ samīpeva dṛśyate sma; tataḥ te mahārathāḥ pāṇḍavāḥ karṇi-nālīka-nārāca-nāmānaḥ śarān tasmin mumucuḥ, kintu paśyanta eva tatra taṃ mṛgaṃ na vyadhyan ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ആ നരശ്രേഷ്ഠർ കവചം ധരിച്ചു, അരക്കെട്ട് മുറുക്കി, ധനുസ്സുകൾ എടുത്ത് ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു. ബ്രാഹ്മണന്റെ കാര്യം സിദ്ധിക്കണമെന്നു പരിശ്രമിച്ച് അവർ അതിവേഗത്തിൽ ആ മൃഗത്തെ പിന്തുടർന്നു. കുറെ ദൂരം ചെന്നിട്ടും ആ മൃഗം തങ്ങളുടെ അടുത്തുതന്നെ കാണപ്പെടുന്നതുപോലെ തോന്നി. അപ്പോൾ മഹാരഥികളായ പാണ്ഡവർ കർണി, നാളീക, നാരാച എന്ന അമ്പുകൾ അതിന്മേൽ വിട്ടു; എന്നാൽ കണ്ണിന് മുന്നിലുണ്ടായിട്ടും അതിനെ തുളച്ചുകയറ്റാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. മുന്നോട്ട് പോയിട്ടും അത് സമീപത്തുതന്നെ നില്ക്കുന്നതുപോലെ തോന്നി; അവർ വീണ്ടും അമ്പെറിഞ്ഞു, എങ്കിലും വ്യക്തമായി കണ്ടിട്ടും ലക്ഷ്യം തൊടാനായില്ല.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even when one acts with righteous intent—here, to fulfill a Brahmin’s request—success is not guaranteed by strength alone. The verse highlights the ethical impulse (service and duty) while hinting that unseen forces (deception/illusion) can obstruct action, urging discernment and perseverance rather than mere reliance on prowess.
The Pāṇḍavas, fully armed, rush out from the hermitage to chase a deer for the sake of a Brahmin’s objective. Though the deer appears close, they repeatedly shoot various kinds of arrows (karṇi, nālīka, nārāca) and yet cannot wound it, suggesting the quarry is uncanny or protected and setting up the next development in the episode.