Shloka 22
तव गेहेषु विहित: सदा सुप्रतिपूजित: । साधयिष्यामहे तावदित्युक्त्वान्तरधीयत,राजेन्द्र! पृथाको वह मन्त्र देकर ब्राह्मणने राजा कुन्तिभोजसे कहा--“राजन! मैं तुम्हारे घरमें तुम्हारी कन्याद्वारा सदा समादृत और संतुष्ट होकर बड़े सुखसे रहा हूँ। अब हम अपनी कार्यसिद्धिके लिये यहाँसे जायँगे। ऐसा कहकर वे ब्राह्मण वहीं अन्तर्धान हो गये
vaiśampāyana uvāca |
tava geheṣu vihitaḥ sadā supratipūjitaḥ | sādhayiṣyāmahe tāvad ity uktvāntaradhīyata rājendra |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—“രാജേന്ദ്രാ! നിന്റെ ഗൃഹത്തിൽ പാർപ്പിക്കപ്പെട്ടും എപ്പോഴും ഉന്നതമായി ആദരിക്കപ്പെട്ടും ഞാൻ തൃപ്തിയോടെ സുഖമായി കഴിഞ്ഞു. ഇനി നമ്മുടെ ലക്ഷ്യസിദ്ധിക്കായി ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിന്നു പുറപ്പെടുന്നു.” എന്നു പറഞ്ഞ് ആ ബ്രാഹ്മണൻ അവിടെയേ തന്നെ അന്തർധാനം ചെയ്തു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma through atithi-satkāra: a householder’s duty to honor and satisfy a guest—especially a brāhmaṇa—and the guest’s propriety in departing once his purpose is to be accomplished, without clinging to comfort or reward.
A brāhmaṇa, who has been living in the king’s household with great honor, announces that he will now leave to accomplish his intended work; after speaking, he vanishes on the spot, indicating extraordinary spiritual power and a decisive transition in the episode.