Shloka 15
तदनन्तर जब एक वर्ष पूरा हो गया और पृथाके प्रति वात्सल्य स्नेह रखनेवाले जपकर्ताआओंमें श्रेष्ठ ब्राह्मण दुर्वासाजीने उसकी सेवामें कोई त्रुटि नहीं देखी, तब वे प्रसन्नचित्त होकर पृथासे इस प्रकार बोले--“भद्रे! मैं तुम्हारी सेवासे बहुत प्रसन्न हूँ। शुभे! कल्याणि! तुम मुझसे ऐसे वर माँगो, जो यहाँ दूसरे मनुष्योंके लिये दुर्लभ हों और जिनके कारण तुम संसारकी समस्त सुन्दरियोंको अपने सुयशसे पराजित कर सको” || १२-- १४ || कुन्त्युवाच कृतानि मम सर्वाणि यस्या मे वेदवित्तम । त्वं प्रसन्न: पिता चैव कृतं विप्र वरैर्मम,कुन्ती बोली--वेदवेत्ताओं में श्रेष्ठ! जब मुझ सेविकाके ऊपर आप और पिताजी प्रसन्न हो गये तब मेरी सब कामनाएँ पूर्ण हो गयीं। विप्रवर! मुझे वर लेनेकी आवश्यकता नहीं है
vaiśampāyana uvāca | tadanantaram yadā ekaṃ varṣaṃ paripūrṇaṃ babhūva, pṛthāyāṃ prati vātsalya-snehaṃ dadhatāṃ japakartṝṇāṃ śreṣṭho brāhmaṇo durvāsāḥ tasyāḥ sevāyāṃ kiñcid api doṣaṃ na dadarśa | tataḥ sa prasannacitto bhūtvā pṛthām evam uvāca— “bhadre! ahaṃ tava sevayā bahu prasannaḥ | śubhe! kalyāṇi! tvam mattaḥ tādṛśān varān vṛṇīṣva ye ’tra anyamanuṣyebhyo durlabhāḥ syuḥ, yaiś ca tvaṃ sva-suyaśasā jagataḥ sarvāḥ sundarīḥ parājetuṃ śaknuḥ” || kuntī uvāca | kṛtāni mama sarvāṇi, yasya me vedavittama | tvaṃ prasannaḥ pitā caiva, kṛtaṃ vipra-varair mama | na me vara-grahaṇe prayojanam asti ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഒരു വർഷം പൂർണ്ണമായപ്പോൾ, ജപതപങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണൻ ദുര്വാസാ—പൃഥയോടുള്ള സ്നേഹസൗഹൃദത്തിൽ നിരതനായി—അവളുടെ സേവയിൽ യാതൊരു പിഴവുമില്ലെന്ന് കണ്ടു. അപ്പോൾ പ്രീതിഭരിതഹൃദയത്തോടെ അദ്ദേഹം പൃഥയോട് പറഞ്ഞു—“ഭദ്രേ, ശുഭേ! നിന്റെ പരിചരണസേവയാൽ ഞാൻ അത്യന്തം പ്രസന്നനാണ്. കല്യാണീ! ഈ ലോകത്ത് മനുഷ്യർക്കു ദുർലഭമായ വരങ്ങൾ എന്നോട് ചോദിക്ക; അവയാൽ നീ നിന്റെ സുനാമത്തിന്റെ ബലത്തിൽ എല്ലാ കുലവധുക്കളെയും അതിക്രമിക്കും.” കുന്തി പറഞ്ഞു—“വേദവിദ്യയിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ! നിങ്ങൾക്കും എന്റെ പിതാവിനും എന്നോട് പ്രസാദമുണ്ടായാൽ, എന്റെ എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും സിദ്ധമായി. ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ! എനിക്ക് വരം ചോദിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Sincere, faultless service and hospitality toward a worthy guest is treated as a form of dharma that naturally brings blessings; yet Kuntī models restraint and humility by not demanding rewards, valuing the satisfaction of elders and the completion of duty over personal gain.
After a year of Kuntī’s attentive service, the sage Durvāsā finds no lapse and offers her rare boons. Kuntī replies that her desires are already fulfilled because Durvāsā and her father are pleased, so she does not ask for any boon.