Shloka 67

सो$भिषिक्त: कपिश्रेष्ठ सुग्रीव॑ं ससुह्ृज्जनम्‌ । विभीषणं च पौलस्त्यमन्वजानाद्‌ गृहान्‌ प्रति,राज्याभिषेकका कार्य सम्पन्न हो जानेपर श्रीरामचन्द्रजीने सुहृदोंसहित सुग्रीवको तथा पुलस्त्यकुलनन्दन विभीषणको अपने-अपने घर लौटनेकी आज्ञा दी

so 'bhiṣiktaḥ kapiśreṣṭha sugrīvaṃ sasuhṛjjanam | vibhīṣaṇaṃ ca paulastyam anvajānād gṛhān prati ||

അഭിഷേകം പൂർത്തിയായ ശേഷം (ശ്രീരാമൻ) കപിശ്രേഷ്ഠനായ സുഗ്രീവനെ അവന്റെ സുഹൃത്തുക്കളോടുകൂടി, കൂടാതെ പൗലസ്ത്യകുലനന്ദനായ വിഭീഷണനെയും, തത്തത്തം ഗൃഹങ്ങളിലേക്കു മടങ്ങുവാൻ അനുമതി നൽകി।

सःhe (Rama)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अभिषिक्तःhaving been consecrated/anointed
अभिषिक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootअभि-षिच्
FormMasculine, Nominative, Singular
कपिश्रेष्ठO best of monkeys
कपिश्रेष्ठ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकपि-श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
सुग्रीवम्Sugriva
सुग्रीवम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुग्रीव
FormMasculine, Accusative, Singular
together with
:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
सुहृज्जनम्his friends/companions
सुहृज्जनम्:
Karana
TypeNoun
Rootसुहृद्-जन
FormMasculine, Accusative, Singular
विभीषणम्Vibhishana
विभीषणम्:
Karma
TypeNoun
Rootविभीषण
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पौलस्त्यम्the descendant of Pulastya
पौलस्त्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपौलस्त्य
FormMasculine, Accusative, Singular
अन्वजानात्permitted/ordered (to depart)
अन्वजानात्:
TypeVerb
Rootअनु-ज्ञा
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
गृहान्homes
गृहान्:
Karma
TypeNoun
Rootगृह
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रतिtowards
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
R
Rāma
S
Sugrīva
V
Vibhīṣaṇa
P
Pulastya (by lineage reference)

Educational Q&A

A righteous ruler completes obligations with gratitude and clarity: after success and celebration, allies are honored and then released to resume their own dharma, preventing dependence and maintaining proper order among kingdoms.

After Rāma’s coronation, he formally grants permission to Sugrīva (with his companions) and to Vibhīṣaṇa to depart and return to their respective homes/realms.