Shloka 28
Devanagari script
अग्निर॒वाच अहमन्त:शरीरस्थो भूतानां रघुनन्दन । सुसूक्ष्ममपि काकुत्स्थ मैथिली नापराध्यति,अग्निदेवने कहा--रघुनन्दन! मैं समस्त प्राणियोंके शरीरमें रहनेवाला अग्नि हूँ। मुझे मालूम है कि मिथिलेशकुमारीके द्वारा कभी सूक्ष्मसे भी सूक्ष्म अपराध नहीं हुआ है
Translation
അഗ്നിദേവൻ പറഞ്ഞു—രഘുനന്ദനാ! ഞാൻ സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെയും ശരീരത്തിനകത്ത് വസിക്കുന്ന അഗ്നിയാണ്. കാകുത്സ്ഥാ! മൈഥിലി അതിസൂക്ഷ്മമായ കുറ്റം പോലും ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന് എനിക്ക് അറിയാം.
Word by Word
अग्निःAgni (Fire-god)
अग्निः:
Karta
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Form—, Nominative, Singular
अन्तःशरीरस्थःsituated within the body
अन्तःशरीरस्थः:
TypeAdjective
Rootअन्तः-शरीर-स्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
भूतानाम्of beings/creatures
भूतानाम्:
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Genitive, Plural
रघुनन्दनO descendant/delighter of Raghu (Rama)
रघुनन्दन:
TypeNoun
Rootरघु-नन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
सुसूक्ष्मम्very subtle (thing/offence)
सुसूक्ष्मम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसु-सूक्ष्म
FormNeuter, Accusative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
काकुत्स्थO Kakutstha (Rama)
काकुत्स्थ:
TypeNoun
Rootकाकुत्स्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
मैथिलीMaithili (Sita)
मैथिली:
Karta
TypeNoun
Rootमैथिली
FormFeminine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अपराध्यतिcommits an offence/errs
अपराध्यति:
TypeVerb
Rootअपराध्
FormPresent, Indicative, 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes