Shloka 8
मārkaṇḍeya-ukta yuddha-vyūha-pratyavyūhaḥ
Battle Formations and Countermeasures in the Rāmopākhyāna
कृष्णोरगौ तीक्ष्णमुखौ द्विजिह्नौ मत्त: पदा55क्रामसि पुच्छदेशे । यः पाण्डवाभ्यां पुरुषोत्तमाभ्यां जघन्यजाशभ्यां प्रयुयुत्ससे त्वम्,“यदि तू पुरुषरत्न दोनों छोटे पाण्डवोंके साथ युद्ध करनेकी इच्छा रखता है तो यह मानना पड़ेगा कि मतवाला होकर तू मुखमें तीक्ष्ण विष धारण करनेवाले एवं दो जिह्लाओंसे युक्त दो काले नागोंकी पूँछको पैरसे कुचल रहा है
kṛṣṇoragau tīkṣṇamukhau dvijihnau mattaḥ padākrāmasi pucchadeśe | yaḥ pāṇḍavābhyāṃ puruṣottamābhyāṃ jaghanyajāśabhyāṃ prayuyutsase tvam ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—നീ സത്യമായി ആ രണ്ടു യുവ പാണ്ഡവന്മാരോടു—ഉത്തമപുരുഷന്മാരോടു—യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഇതു മനസ്സിലാക്കുക: അഹങ്കാരമത്തനായി നീ വിഷം നിറഞ്ഞ, തീക്ഷ്ണമുഖവും ദ്വിജിഹ്വയും ഉള്ള രണ്ടു കറുത്ത സർപ്പങ്ങളുടെ വാൽതുമ്പിൽ കാൽവെച്ച് ചവിട്ടുന്നതുപോലെ ആകുന്നു; ഇത്തരമൊരു പ്രകോപനം വേഗത്തിൽ വിനാശം വിളിച്ചുവരുത്തും।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Reckless aggression driven by pride is self-destructive: provoking the righteous and capable is like stepping on venomous serpents—harm rebounds swiftly on the provocateur.
Vaiśampāyana uses a vivid metaphor to warn an opponent that seeking combat with the two younger Pāṇḍavas is dangerously foolish, as it is equivalent to trampling the tail of two deadly black snakes.