Shloka 22
मārkaṇḍeya-ukta yuddha-vyūha-pratyavyūhaḥ
Battle Formations and Countermeasures in the Rāmopākhyāna
न सम्शभ्रमं गन्तुमहं हि शक्ष्ये त्वया नृशंसेन विकृष्यमाणा । समागताहं हि कुरुप्रवीरै: पुनर्वनं काम्यकमागतास्मि,मैं जानती हूँ कि तू नृशंस है, अतः मुझे बलपूर्वक खींचकर ले जायगा। परंतु इससे मैं सम्भ्रम (घबराहट)-में नहीं पड़ सकूँगी। मैं अपने पति कुरुवंशी वीर पाण्डवोंसे शीघ्र ही मिलूँगी और उनके साथ पुन: इसी काम्यकवनमें आकर रहूँगी
na saṃśabhramaṃ gantum ahaṃ hi śakṣye tvayā nṛśaṃsena vikṛṣyamāṇā | samāgatāhaṃ hi kurupravīraiḥ punar vanaṃ kāmyakam āgatāsmi ||
ഹേ നൃശംസാ! നീ എന്നെ ബലമായി വലിച്ചിഴച്ചു കൊണ്ടുപോയാലും ഞാൻ ഭ്രമത്തിലോ ഭീതിയിലോ ആകുകയില്ല. കാരണം ഞാൻ ഉടൻ തന്നെ കുരുപ്രവീരന്മാരെ—എന്റെ ഭർത്താവിനെയും പാണ്ഡവ യോദ്ധാക്കളെയും—കണ്ടുമുട്ടും; പിന്നെ വീണ്ടും ഈ കാമ്യകവനത്തിലേക്ക് മടങ്ങി വന്ന് പാർക്കും।
जयद्रथ उवाच
Educational Q&A
Fear and panic are not to be surrendered to an aggressor; moral steadiness (dhairya) and trust in rightful protection are presented as an ethical stance against coercion and cruelty.
In the Kāmyaka forest episode, Jayadratha attempts to seize Draupadī. The verse voices the victim’s refusal to be intimidated: even if dragged away, she expects reunion with the Pāṇḍava heroes and a return to Kāmyaka, implying the aggressor’s act will be answered and overturned.