Shloka 93
Vyāsa’s Consolation to Yudhiṣṭhira: Tapas, Kāla, and the Difficulty of Dāna (दान-तपस्-विवेकः)
क्रमेण मृदुना युद्धमुपक्रान्तं च भारत । भारत! परम बुद्धिमान् धर्मपुत्र राजा युधिष्ठिरके पूर्वोक्त वचनोंको स्मरण करके पाण्डवोंने कोमलतापूर्वक ही युद्ध आरम्भ किया
krameṇa mṛdunā yuddham upakrāntaṃ ca bhārata | bhārata! parama-buddhimān dharmaputra rājā yudhiṣṭhiraḥ pūrvokta-vacanāni smaran pāṇḍavaiḥ komalatayā eva yuddham ārabdhaṃ |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭാരതാ! യുദ്ധം ക്രമേണയും സംയമത്തോടെയും ആരംഭിച്ചു. മുമ്പ് പറഞ്ഞ ഉപദേശം സ്മരിച്ച് പരമബുദ്ധിമാനായ ധർമ്മപുത്രൻ രാജാ യുധിഷ്ഠിരൻ പാണ്ഡവരെ ധർമ്മസംയമം കൈവിടാതെ മൃദുതയോടെ യുദ്ധം തുടങ്ങാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even when conflict becomes unavoidable, dharma requires measured action: begin with restraint, avoid needless cruelty, and let wise counsel guide conduct so that power is governed by ethical self-control.
Vaiśampāyana narrates that the Pāṇḍavas, under Yudhiṣṭhira’s leadership, commenced the fighting gradually and gently, because Yudhiṣṭhira remembered earlier advice and chose a restrained approach to war.