Shloka 6
Bhīṣma’s Admonition; Duryodhana’s Rājasūya Aspiration and the Proposal of a Vaiṣṇava-satra
अथ स स्मारणं कृत्वा लक्षयित्वा त्रिहायनान् | वृतो गोपालकै: प्रीतो व्यहरत् कुरुनन्दन:,इस प्रकार जाँच-पड़तालका काम पूरा करके कुरुनन्दन दुर्योधनने तीन सालके बछड़ोंकी पृथक् गणना करवायी और स्मरणके लिये सब कुछ लिखकर वह बड़ी प्रसन्नताके साथ ग्वालोंसे घिरकर उस वनमें विहार करने लगा
atha sa smāraṇaṁ kṛtvā lakṣayitvā trihāyanān | vṛto gopālakaiḥ prīto vyaharat kurunandanaḥ ||
പിന്നീട് ഓർമ്മയ്ക്കായി എല്ലാം എഴുതി രേഖപ്പെടുത്തി, മൂന്നു വയസ്സുള്ള കിടാക്കളെ പ്രത്യേകം തിരിച്ചറിഞ്ഞ ശേഷം, കുരുനന്ദനൻ ദുര്യോധനൻ സന്തോഷത്തോടെ ഗോപാലകരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി ആ വനത്തിൽ വിഹരിച്ചു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the importance of careful oversight—keeping records and verifying assets—within the duties of rulership. At the same time, it subtly frames how satisfaction after successful control can slide into self-indulgent recreation, a mood that may feed pride and future conflict.
After completing an inspection and making a record for future reference, the Kuru prince (identified in the Gita Press context as Duryodhana) has the three-year-old calves counted separately and then, pleased, wanders about the forest accompanied by cowherds.