Shloka 18
Daitya-āśvāsana of Duryodhana; Karṇa’s assurance and the mobilization of the Kaurava host
शकुनिरुवाच धर्मज्ञ: पाण्डवो ज्येष्ठ: प्रतिज्ञातं च संसदि | तेन द्वादश वर्षाणि वस्तव्यानीति भारत,शकुनि बोला--भारत! ज्येष्ठ पाण्डव युधिष्ठिर धर्मात्मा हैं। उन्होंने भरी सभामें यह प्रतिज्ञा की है कि “हमें बारह वर्षोतक वनमें रहना है”
śakunir uvāca—dharmajñaḥ pāṇḍavo jyeṣṭhaḥ pratijñātaṃ ca saṃsadi | tena dvādaśa varṣāṇi vastavyānīti bhārata ||
ശകുനി പറഞ്ഞു—ഹേ ഭാരത, പാണ്ഡവന്മാരിൽ ജ്യേഷ്ഠനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ധർമ്മജ്ഞനാണ്. നിറഞ്ഞ സഭയിൽ അവൻ ഈ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ നിയമപ്രകാരം അവർ പന്ത്രണ്ടു വർഷം വനത്തിൽ തന്നെ വസിക്കണം.
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
A public vow (pratijñā) binds the speaker; dharma includes steadfastness to one’s word even when it leads to suffering. The verse highlights ethical accountability in speech and commitment.
Śakuni reminds (the addressed Bhārata, i.e., Dhṛtarāṣṭra) that Yudhiṣṭhira, the eldest Pāṇḍava and a dharma-knower, made a pledge in the royal assembly, and thus the Pāṇḍavas are obligated to undergo twelve years of forest-dwelling/exile.