Shloka 44
पञ्चवर्णोत्पत्तिः — The Origin of the Five-Colored Fiery Being and Ritual-Disruptor Lineages
जो संस्कारसम्पन्न, जितेन्द्रिय, शौचाचारपरायण और मनको काबूमें रखनेवाला है, उस बुद्धिमान पुरुषको इहलोक और परलोकमें भी सुखकी प्राप्ति होती है ।। सतां धर्मेण वर्तेत क्रियां शिष्टवदाचरेत् । असंक्लेशेन लोकस्य वृत्तिं लिप्सेत वै द्विज,ब्रह्म! अतः मनुष्यको चाहिये कि वह सत्पुरुषोंके धर्मका पालन करे, शिष्ट पुरुषोंके समान बर्ताव करे और जगतमें किसी भी प्राणीको कष्ट दिये बिना जिससे जीवन-निर्वाह हो सके--ऐसी आजीविका प्राप्त करनेकी इच्छा करे
yaḥ saṃskārasampannaḥ jitendriyaḥ śaucācāraparāyaṇaḥ manonigrahavān ca sa buddhimān puruṣa ihaloke paraloke ca sukham āpnoti. satāṃ dharmeṇa varteta kriyāṃ śiṣṭavad ācaret; asaṅkleśena lokasya vṛttiṃ lipsed vai dvija-brahma.
ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! മനുഷ്യൻ സജ്ജനങ്ങളുടെ ധർമ്മപ്രകാരം ജീവിക്കണം, ശിഷ്ടന്മാരെപ്പോലെ ആചരിക്കണം, ലോകത്തിലെ ഏതൊരു ജീവിക്കും ക്ലേശം വരുത്താതെ ജീവിതം നയിക്കാവുന്ന ഉപജീവനം ആഗ്രഹിക്കണം.
व्याध उवाच
Educational Q&A
Cultivate refinement and discipline, restrain senses and mind, adhere to purity and good conduct, and pursue a livelihood that does not harm or distress others; such a life yields well-being in both this world and the next.
In the Vana Parva’s dialogue where a hunter instructs a brahmin, the hunter articulates practical dharma: emulate the conduct of the virtuous and earn one’s living without causing suffering to any creature.