Shloka 1563
पञ्चवर्णोत्पत्तिः — The Origin of the Five-Colored Fiery Being and Ritual-Disruptor Lineages
व्याधयो विनिवार्यन्ते मृगा व्याधैरिव द्विज । ब्रह्म! (उनका भोग पूरा होनेपर) ओषधियोंका संग्रह करनेवाले चिकित्साकुशल चतुर चिकित्सक उन रोगव्याधियोंका उसी प्रकार निवारण कर देते हैं, जैसे व्याध मृगोंको भगा देते हैं
vyādhayo vinivāryante mṛgā vyādhair iva dvija | brahman (bhoga-pūrṇe) oṣadhī-saṃgraha-kauśala-catura-cikitsakāḥ tā roga-vyādhīḥ tathā vinivārayanti yathā vyādho mṛgān apākaroti ||
ഹേ ദ്വിജാ! രോഗവ്യാധികൾ വേട്ടക്കാരൻ മൃഗങ്ങളെ ഓടിച്ചുകളയുന്നതുപോലെ തന്നെ നീക്കപ്പെടുന്നു. അവയുടെ ഭോഗകാലം പൂർത്തിയായാൽ, ഔഷധങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നതിൽ നിപുണനും ചികിത്സാകലയിലെ ചതുരനുമായ വൈദ്യൻ ആ വ്യാധികളെ അതുപോലെ തന്നെ അകറ്റുന്നു—വേട്ടക്കാരൻ മൃഗങ്ങളെ ചിതറിക്കുന്നതുപോലെ.
व्याध उवाच
Educational Q&A
Afflictions are not merely random; they follow a course shaped by prior causes (karma). When that fruition is complete, appropriate means—such as medicine and skilled treatment—can effectively remove the disease, just as a hunter can drive away deer.
The hunter (vyādha), instructing a Brahmin, uses a practical analogy: diseases are dispelled by a competent physician in the same way deer are scattered by hunters. The point supports a broader dharma-teaching that blends moral causality with practical action.