Shloka 37
Agni’s Withdrawal to the Forest and Identification with Āṅgirasa (अग्न्याङ्गिरस-इतिहासः)
दद्याद् वापि यथाशक्ति त॑ देवा ब्राह्मणं विदु: । जो पढ़े और पढ़ाये, यज्ञ करे और कराये तथा यथाशक्ति दान दे, उसे देवतालोग ब्राह्मण कहते हैं ।। ब्रह्मचारी वदान्यो योडधीयीत द्विजपुड़व:
dadyād vāpi yathāśakti taṃ devā brāhmaṇaṃ viduḥ | brahmacārī vadānyo yo ’dhīyīta dvijapuṅgavaḥ ||
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—ശക്തിയനുസരിച്ച് ദാനം ചെയ്യുന്നതും മഹത്വത്തിന്റെ അടയാളമാണ്; ബ്രഹ്മചര്യനിഷ്ഠനായി, ദാനശീലനായി, സ്വാധ്യായത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവനെയേ ദേവന്മാർ ബ്രാഹ്മണനെന്ന് അറിയുന്നു. അത്തരം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ വിദ്യ, സംയമം, ദാനം എന്നിവകൊണ്ട് ബ്രാഹ്മണത്വത്തിന്റെ മാനദണ്ഡം നിലനിർത്തുന്നു।
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Brahminhood is defined by conduct: disciplined life (brahmacarya/self-restraint), commitment to sacred learning, and generosity—especially giving according to one’s means (yathāśakti dāna). Divine approval is tied to ethical practice, not mere birth or status.
A brāhmaṇa speaker is describing the qualities by which the gods themselves recognize someone as a true brāhmaṇa, emphasizing study, disciplined conduct, and charitable giving as the practical markers of dharma.