Shloka 96
मातापितृपूजन-प्रधानधर्मः (Primacy of Filial Service) — Mārkaṇḍeya’s Account of the Vyādha’s Instruction
उत्तड़कस्याश्रमाभ्याशे नि:श्वसन् पावकार्चिष: । मधु और कैटभका वह भयंकर पराक्रमी पुत्र धुन्धु तपोबलका आश्रय ले सम्पूर्ण लोकोंका विनाश करनेके लिये वहाँ मरुप्रदेशमें शयन करता था। उत्तड़कके आश्रमके पास साँस ले-लेकर वह आगकी चिनगारियाँ फैलाता था
Uttaṅkasyāśramābhyāśe niḥśvasan pāvakārcīṣaḥ | Madhu-Kaiṭabhakaḥ sa bhayaṅkara-parākramī putro Dhundhus tapobalāśrayaḥ samasta-lokānāṃ vināśāya tatra maru-pradeśe śayanaṃ cakāra | Uttaṅkasyāśrama-samīpe śvāsa-śvāsena sa agni-ciṅgārīḥ prasārayām āsa ||
മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഉത്തങ്കന്റെ ആശ്രമത്തിനടുത്ത്, മരുഭൂമിപ്രദേശത്ത്, മധുവിന്റെയും കൈടഭന്റെയും പുത്രനായ ഭയങ്കര പരാക്രമശാലി ധുന്ധു തപോബലത്തെ ആശ്രയിച്ച് സർവ്വലോകനാശം ലക്ഷ്യമാക്കി ശയിച്ചുകിടന്നിരുന്നു. ഉത്തങ്കാശ്രമത്തിന് സമീപം കിടന്ന് അവൻ ശ്വാസോച്ഛ്വാസങ്ങളോടെ അഗ്നിസ്ഫുലിംഗങ്ങൾ ചുറ്റും വിതറി.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that tapas (ascetic power) is ethically neutral: when guided by dharma it protects and purifies, but when driven by destructive intent it becomes a cosmic danger. Power without restraint and right purpose turns into adharma.
Mārkaṇḍeya describes a fearsome being named Dhundhu, son of Madhu and Kaiṭabha, lying in a desert near the sage Uttaṅka’s hermitage. With every breath he emits fiery sparks, and his presence threatens the safety of the āśrama and even the worlds.