Shloka 276
सगरस्यात्मजान् क्रुद्धस्तदद्भुतमिवाभवत् । नृपश्रेष्ठ! जैसे पूर्वकालमें भगवान् कपिलने कुपित होकर राजा सगरके सभी पुत्रोंको क्षणभरमें दग्ध कर दिया था, उसी प्रकार क्रोधमें भरे हुए धुन्धुने, मानो वह सम्पूर्ण लोकोंको नष्ट कर देना चाहता हो, अपने मुखसे आग प्रकट करके कुवलाश्वके पुत्रोंको जला दिया। यह एक अद्भुत-सी घटना घटित हुई
sagarasyātmajān kruddhas tadadbhutam ivābhavat | nṛpaśreṣṭha! yathā pūrvakāle bhagavān kapilo kupitaḥ san rājñaḥ sagarasya sarvān putrān kṣaṇabhareṇa dagdhavān, tathā krodhabharitaḥ dhundhuḥ sarvān lokān nāśayitum iva icchan mukhād agniṃ prādurabhāvya kuvalāśvasya putrān ajālayat | eṣā adbhutā iva ghaṭanā samabhavat ||
മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു— ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ! പുരാതനകാലത്ത് ഭഗവാൻ കപിലൻ ക്രോധിച്ച് രാജാവ് സഗരന്റെ പുത്രന്മാരെയെല്ലാം ക്ഷണത്തിൽ ഭസ്മമാക്കിയ അത്ഭുതസംഭവംപോലെ തന്നെയായിരുന്നു ഇത്. അതുപോലെ ക്രോധത്തിൽ വീർപ്പുമുട്ടിയ ധുന്ധു, സർവലോകങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനെന്നപോലെ, തന്റെ വായിൽ നിന്ന് അഗ്നി പുറപ്പെടുവിച്ച് കുവലാശ്വന്റെ പുത്രന്മാരെ ദഹിപ്പിച്ചു. ഇങ്ങനെ അത്ഭുതവും ഭീതിജനകവുമായ ഒരു സംഭവം നടന്നു॥
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
Unchecked anger becomes a force of indiscriminate destruction: whether in a sage’s curse-like wrath or a demon’s fury, it consumes the innocent and overturns order. The passage warns rulers to restrain krodha and uphold dharma through self-control.
Mārkaṇḍeya compares two catastrophic burnings: earlier, Kapila’s anger incinerated Sagara’s sons; here, Dhundhu, raging as if to annihilate the worlds, emits fire from his mouth and burns King Kuvalāśva’s sons—an event described as wondrous and terrifying.