Shloka 34
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
Devanagari script
अध्वनि क्षीणगात्राश्न पांसुपादावगुण्ठिता: । तेषामेव श्रमार्तानां यो हान्न॑ं कथयेद् बुध:
Transliteration
adhvani kṣīṇagātrāś ca pāṃsupādāvaguṇṭhitāḥ | teṣām eva śramārtānāṃ yo hānnam kathayed budhaḥ ||
Translation
വഴിയിൽ അവയവങ്ങൾ ക്ഷീണിച്ച്, പാദങ്ങൾ പൊടിയിൽ മൂടപ്പെട്ട്, ക്ഷീണത്താൽ പീഡിതരായ ആ യാത്രക്കാര്ക്കായി—അന്നത്തെ സമയത്ത് അന്നത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞ് (ലഭ്യമാക്കിച്ച്) ആശ്വാസം നൽകുന്നവനാണ് ജ്ഞാനി।
Word by Word
अध्वनिon the road/journey
अध्वनि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअध्वन्
FormMasculine, Locative, Singular
क्षीणगात्राःwith emaciated bodies
क्षीणगात्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्षीणगात्र
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पांसुपादावगुण्ठिताःwhose feet are covered with dust
पांसुपादावगुण्ठिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootपांसुपादावगुण्ठित
FormMasculine, Nominative, Plural
तेषाम्of them
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
श्रमार्तानाम्of those distressed by fatigue
श्रमार्तानाम्:
TypeAdjective
Rootश्रमार्त
FormMasculine, Genitive, Plural
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्न
FormNeuter, Accusative, Singular
कथयेत्should tell/offer (to give)
कथयेत्:
TypeVerb
Rootकथ्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
बुधःa wise man
बुधः:
Karta
TypeNoun
Rootबुध
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Characters & Entities
M
MārkaṇḍeyaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes