Shloka 2
Śālva–Pradyumna Yuddha: Sārathya-kauśala, Astra-pratikāra, Daiva-niyati
Chapter 20
अपश्यं॑ द्वारकां चाहं महाराज हतत्विषम् | निःस्वाध्यायवषट्कारां निर्भूषणवरस्त्रियम्,महाराज! मैंने वहाँ पहुँचकर देखा, द्वारका श्रीहीन हो रही है। वहाँ न तो स्वाध्याय होता है, न वषट्कार। वह पुरी आभूषणोंसे रहित सुन्दरी नारीकी भाँति उदास लग रही थी
apaśyaṁ dvārakāṁ cāhaṁ mahārāja hatatviṣam | niḥsvādhyāyavaṣaṭkārāṁ nirbhūṣaṇavarastriyam ||
മഹാരാജാ! അവിടെ എത്തിയപ്പോൾ ഞാൻ ദ്വാരകയുടെ തേജസ് ക്ഷയിച്ചിരിക്കുന്നതു കണ്ടു. അവിടെ സ്വാധ്യായമില്ല, യാഗങ്ങളിൽ ‘വഷട്’ എന്ന ഘോഷവും ഇല്ല; ആ പുരി ആഭരണങ്ങളില്ലാത്ത സുന്ദരിയായ സ്ത്രീപോലെ വിഷാദഭരിതമായി തോന്നി.
वासुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse links a community’s well-being to dharmic practice: when svādhyāya (sacred learning) and yajña-rites (signaled by the vaṣaṭ call) disappear, the loss is not merely cultural but moral and spiritual, reflected outwardly as the fading of a city’s ‘śrī’ (auspicious radiance).
Vāsudeva reports to the king that upon reaching Dvārakā he found it ominously changed—its brilliance gone and its religious life silent. He conveys this decline through a vivid simile: the city resembles a beautiful woman stripped of her ornaments, suggesting impending misfortune for the Yādava capital.