Shloka 2
Vainya-Aśvamedhe Atri–Gautama–Sanatkumāra-Nirṇaya
Vainya’s Sacrifice and the Settlement of a Dharmic Dispute
Devanagari script
छादयन्तो महाघोषा: खं दिशश्न बलाहका: । प्रववर्षुदिवारात्रमसिता: सततं तदा,तब काले-काले मेघ जोर-जोरसे गर्जना करते हुए आकाश और दिशाओंमें छा गये और दिन-रात निरन्तर जलकी वर्षा करने लगे
Transliteration
chādayanto mahāghoṣāḥ khaṃ diśaś ca balāhakāḥ | pravavarṣuḥ divārātram asitāḥ satataṃ tadā ||
Translation
അപ്പോൾ കറുത്ത മേഘങ്ങൾ മഹാഗർജനത്തോടെ ആകാശവും ദിക്കുകളും മൂടി പരന്നു. അവ പകലും രാത്രിയും തുടർച്ചയായി മഴ പെയ്യിച്ചു.
Word by Word
छादयन्तःcovering, overspreading
छादयन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootछादयत् (√छद्/छाद्)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), परस्मैपद-कर्तरि, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
महाघोषाःloud-roaring
महाघोषाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाघोष
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
खम्the sky
खम्:
Karma
TypeNoun
Rootख
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दिशःthe directions
दिशः:
Karma
TypeNoun
Rootदिश्
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
बलाहकाःclouds
बलाहकाः:
Karta
TypeNoun
Rootबलाहक
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
प्रववर्षुःthey rained down
प्रववर्षुः:
TypeVerb
Root√वृष्
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथम, बहुवचन, परस्मैपद
दिवाby day
दिवा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootदिवा
रात्रम्by night
रात्रम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरात्रि
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन, अव्ययीभाववत् कालवाचक-द्वितीया (रात्रम् = रात्रौ)
असिताःdark, black
असिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअसित
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सततम्continually
सततम्:
TypeIndeclinable
Rootसतत
तदाthen, at that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśaṃpāyanaC
clouds (balāhakāḥ)S
sky (kham)D
directions/quarters (diśaḥ)R
rainVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes