Shloka 10
कामीकवन-समागमः
Kāmyaka Forest Meeting: Kṛṣṇa’s Visit; Mārkaṇḍeya and Nārada Arrive
Devanagari script
दिष्टस्त्वं क्षुधितस्याद्य देवैर्भक्षो महाभुज दिष्ट्या कालस्य महतः: प्रिया: प्राणा हि देहिनाम्,“महाबाहो! मैं दीर्घकालसे भूखा बैठा था, आज सौभाग्यवश देवताओंने तुम्हें ही मेरे लिये भोजनके रूपमें भेज दिया है। सभी देहधारियोंको अपने-अपने प्राण प्रिय होते हैं
Translation
“മഹാഭുജാ! ഞാൻ ദീർഘകാലമായി വിശപ്പോടെ ഇരുന്നു; ഇന്ന് ഭാഗ്യവശാൽ ദേവന്മാർ നിന്നെയേ എന്റെ ആഹാരമായി അയച്ചിരിക്കുന്നു. മഹാകാലത്തിന്റെ കൃപ— കാരണം ദേഹധാരികൾക്ക് പ്രാണൻ അത്യന്തം പ്രിയമാണ്.”
Word by Word
दिष्टःfortunate; ordained (by fate)
दिष्टः:
TypeAdjective
Rootदिष्ट (ppp of √दिश्)
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
क्षुधितस्यof (me) who is hungry
क्षुधितस्य:
TypeAdjective
Rootक्षुधित (ppp of √क्षुध्)
FormMasculine, Genitive, Singular
अद्यtoday
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
देवैःby the gods
देवैः:
Karana
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Instrumental, Plural
भक्षःfood; prey
भक्षः:
TypeNoun
Rootभक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
महाभुजO mighty-armed one
महाभुज:
TypeNoun
Rootमहाभुज
FormMasculine, Vocative, Singular
दिष्ट्याby good fortune; luckily
दिष्ट्या:
Karana
TypeNoun
Rootदिष्टि
FormFeminine, Instrumental, Singular
कालस्यof time
कालस्य:
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Genitive, Singular
महतःgreat; long (of great extent)
महतः:
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Genitive, Singular
प्रियाःdear
प्रियाः:
TypeAdjective
Rootप्रिय
FormMasculine, Nominative, Plural
प्राणाःlife-breaths; lives
प्राणाः:
Karta
TypeNoun
Rootप्राण
FormMasculine, Nominative, Plural
हिindeed; for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
देहिनाम्of embodied beings
देहिनाम्:
TypeNoun
Rootदेहिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes