Shloka 53
Kailāsa-darśana, Badarī-vāsa, and Sarasvatī–Dvaitavana Transition (कैलासदर्शन–बदरीवास–सरस्वतीद्वैतवनगमनम्)
त्रिशिरोभिश्नतुर्दष्टै क्षतुरास्यै श्चतुर्भुजै: अनेकरूपसंयुक्तैर्मांसमेदोवसास्थिभि:,इन सबके साथ दूसरे भी बहुत-से जीवोंका प्राकट्य हुआ, जिन्होंने नाना प्रकारके रूप धारण कर रखे थे। उन सबके द्वारा यह सारा जगत् व्याप्त-सा हो गया था। पाशुपतास्त्रका प्रयोग होते ही कोई तीन मस्तक, कोई चार दाढ़ें, कोई चार मुख और कोई चार भुजावाले अनेक रूपधारी प्राणी प्रकट हुए, जो मांस, मेदा, वसा और हलड्ियोंसे संयुक्त थे
triśirobhiś caturdaṣṭraiḥ kṣaturāsyaiś caturbhujaiḥ | anekarūpasaṃyuktair māṃsamedovasāsthibhiḥ ||
അർജുനൻ പറഞ്ഞു—“പാശുപത അസ്ത്രം പ്രവർത്തിച്ച നിമിഷം തന്നെ ഭീകരവും വൈവിധ്യമാർന്നതുമായ അനവധി ജീവികൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—ചിലർക്കു മൂന്നു തലകൾ, ചിലർക്കു നാലു ദംഷ്ട്രകൾ, ചിലർക്കു നാലു മുഖങ്ങൾ, ചിലർക്കു നാലു കൈകൾ; അവരുടെ ശരീരങ്ങൾ മാംസം, മേദസ്, വസ, അസ്ഥി എന്നിവ ചേർന്നതായിരുന്നു. അവർ ഉദിച്ചുവന്നതോടെ ലോകം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചു മൂടപ്പെട്ടതുപോലെ തോന്നി.”
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical weight of divine power: supreme weapons are not merely instruments of victory but forces that can overwhelm the world itself, implying the need for restraint, discernment, and responsibility in their use.
Arjuna describes the immediate, fearsome manifestations that appear when the Pāśupata weapon is activated—multiform creatures with extraordinary features—so numerous that the world seems filled and overrun by them.