Shloka 13

Gandhamādana-nivāsaḥ — Draupadyāḥ prārthanā, Bhīmasenārohaṇaṃ, Maṇimāna-yuddham

Chapter 157: Draupadi’s request, Bhima’s ascent, and the combat with Maniman

Devanagari script

वैशम्पायन उवाच एवं ब्रुवति राजेन्द्रे वागुवाचाशरीरिणी । न शक्यो दुर्गमो गन्तुमितो वैश्रवणाश्रमात्‌,वैशम्पायनजी कहते हैं--महाराज युधिष्ठिरके ऐसा कहते ही आकाशवाणी बोल उठी --“कुबेरके इस आश्रमसे आगे जाना सम्भव नहीं है। यह मार्ग अत्यन्त दुर्गम है

Transliteration

vaiśampāyana uvāca | evaṃ bruvati rājendre vāg uvāca aśarīriṇī | na śakyo durgamo gantum ito vaiśravaṇāśramāt |

Translation

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—രാജേന്ദ്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതുമാത്രം, അശരീരിവാണി മുഴങ്ങി—“ഈ വൈശ്രവണ (കുബേര) ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് മുന്നോട്ട് പോകാൻ സാധ്യമല്ല; മുന്നിലുള്ള വഴി അത്യന്തം ദുർഗമമാണ്.”

Word by Word

वैशम्पायनःVaiśampāyana

उवाचsaid

एवम्thus

ब्रुवतिwhile (he) was speaking / as (he) spoke

राजेन्द्रेin/when the king of kings (Yudhiṣṭhira)

वाक्a voice

उवाचspoke

अशरीरिणीbodiless (disembodied)

नnot

शक्यःpossible

दुर्गमःhard to traverse

गन्तुम्to go

इतःfrom here / hence

वैश्रवणाश्रमात्from Vaiśravaṇa's (Kubera's) hermitage

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Yudhiṣṭhira (implied by rājendra in context)

Aśarīriṇī vāk (disembodied voice)

Vaiśravaṇa (Kubera)

Vaiśravaṇāśrama (Kubera's hermitage)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes