Shloka 16
Somaka–Jantu Ākhyāna: Desire-Driven Sacrifice and Shared Karmic Consequence
नरके वा धर्मराज कर्मणास्य समो हाहम् । पुण्यापुण्यफलं देव सममस्त्वावयोरिदम्,सोमक बोले--धर्मराज! मैं अपने वेदवेत्ता पुरोहितके बिना पुण्यलोकोंमें जानेकी इच्छा नहीं रखता। स्वर्गलोक हो या नरक--मैं कहीं भी इन्हींके साथ रहना चाहता हूँ। देव! मेरे पुण्यकर्मोंपर इनका मेरे समान ही अधिकार है। हम दोनोंको यह पुण्य और पापका फल समानरूपसे मिलना चाहिये
narake vā dharmarāja karmaṇāsya samo hāham | puṇyāpuṇyaphalaṃ deva samam astv āvayor idam ||
സോമകൻ പറഞ്ഞു—ധർമ്മരാജാ! സ്വർഗ്ഗമായാലും നരകമായാലും, എന്റെ കർമം കൊണ്ടു ഞാൻ അവനോടു സമൻ—അയ്യോ! ദേവാ, ഞങ്ങൾ ഇരുവരുടെയും പുണ്യപാപഫലം ഒരുപോലെ ആകട്ടെ. വേദജ്ഞനായ എന്റെ പുരോഹിതനില്ലാതെ പുണ്യലോകങ്ങളിലേക്കു പോകാൻ എനിക്ക് ഇഷ്ടമില്ല; സ്വർഗ്ഗമോ നരകമോ, എവിടെയായാലും ഞാൻ അവനോടൊപ്പം തന്നെ ഇരിക്കുമെന്നു ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. എന്റെ കർമഫലത്തിൽ അവനും എനിക്കു തുല്യമായ പങ്കുണ്ടാകട്ടെ.
सोमक उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical solidarity and gratitude: Somaka insists that the moral fruits of his life (puṇya and apuṇya) should be shared equally with his priest, refusing personal salvation that excludes one to whom he feels deep obligation. It underscores the Mahābhārata theme that dharma includes loyalty, reciprocity, and responsibility for those who guided one’s life.
Somaka addresses Dharmarāja (Yama) in the context of post-mortem judgment. He declares that he will not accept entry into heavenly realms without his Veda-learned purohita and asks that whatever results his deeds have produced—good or bad—be apportioned equally between them, so they remain together whether in heaven or hell.