Mahabharata 3.112.2 — Vana Parva, Adhyaya 112, Shloka 2
Adhyāya 112: Ṛṣyaśṛṅga’s Description of an Exemplary Brahmacārī
Ascetic Presence and Vow-Practice
समृद्धरूप: सवितेव दीप्त: सुश्लक्षणकृष्णाक्षिरतीव गौर: । नील: प्रसन्नाश्न॒ जटा: सुगन्धा हिरण्यरज्जुग्रथिता: सुदीर्घा:
samṛddharūpaḥ saviteva dīptaḥ suślakṣaṇakṛṣṇākṣir atīva gauraḥ | nīlaḥ prasannāś ca jaṭāḥ sugandhā hiraṇyarajjugrathitāḥ sudīrghāḥ ||
അവന്റെ രൂപം അത്യന്തം സമൃദ്ധവും മനോഹരവും ആയിരുന്നു; സൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തിമാനായി തിളങ്ങി. അവന്റെ കണ്ണുകൾ തെളിഞ്ഞതും മൃദുവും കറുത്ത ഇമകളാൽ ശോഭിച്ചതുമായിരുന്നു; അവൻ അത്യന്തം ഗൗരവർണ്ണനായി തോന്നി. അവന്റെ ജടകൾ വളരെ നീളം, ശുചിത്വം, നീലഛായ എന്നിവയോടെ മധുരസുഗന്ധം പരത്തി; അവയെല്ലാം ഒരു സ്വർണ്ണരജ്ജുവാൽ ഗൂഥപ്പെട്ടിരുന്നു.
ऋष्यशुड्र उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the traditional Mahābhārata motif that inner merit and disciplined life are mirrored by auspicious external signs—radiance, clarity of eyes, and the ascetic’s jaṭā—suggesting a person of purity, restraint, and dharmic stature.
The speaker (Ṛśyaśṛṅga) is describing a figure’s striking appearance in vivid, auspicious imagery—sun-like radiance, fair complexion, and long fragrant matted locks braided with a golden cord—setting the tone for recognizing the person as extraordinary.
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.