Shloka 19
Adhyāya 112: Ṛṣyaśṛṅga’s Description of an Exemplary Brahmacārī
Ascetic Presence and Vow-Practice
Devanagari script
चर्तु तथेच्छा हृदये ममास्ति दुनोति चित्त यदि त॑ न पश्ये,वैसा ही तप करनेकी इच्छा मेरे हृदयमें भी है। यदि उसे नहीं देखूँगा तो मेरा यह चित्त संतप्त होता रहेगा
Transliteration
cartu tathecchā hṛdaye mamāsti dunoti cittaṃ yadi taṃ na paśye
Translation
അങ്ങനെ തന്നെയൊരു തപസ്സ് ചെയ്യാനുള്ള ആഗ്രഹം എന്റെ ഹൃദയത്തിലും ഉണ്ട്; അവനെ ഞാൻ കാണാതിരുന്നാൽ എന്റെ ചിത്തം വ്യാകുലമായി ദുഃഖത്തിൽ കത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കും।
Word by Word
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तथाso, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
इच्छाdesire, wish
इच्छा:
Karta
TypeNoun
Rootइच्छा
FormFeminine, Nominative, Singular
हृदयेin (the) heart
हृदये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootहृदय
FormNeuter, Locative, Singular
ममof me, my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
अस्तिis, exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Third, Singular
दुनोतिafflicts, pains
दुनोति:
TypeVerb
Rootदु
FormPresent, Third, Singular
चित्तम्mind
चित्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootचित्त
FormNeuter, Accusative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
तंhim/that (one)
तं:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
पश्येI might see / I see
पश्ये:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent (Optative), First, Singular
Speaker
ऋष्यशुड्र उवाच
Characters & Entities
Ṛ
Ṛṣyaśṛṅga (speaker)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes