Shloka 56
मैत्रेयागमनम् — The Arrival of Maitreya and the Admonition to Duryodhana
अभिपद्य च बाहुभ्यां प्रत्यगृह्नादमर्षित: । मातड़मिव मातड़ः प्रभिन्नकरटामुखम्,उन्होंने अमर्षमें भरकर सहसा आक्रमण करके दोनों भुजाओंसे उस राक्षसको उसी तरह पकड़ लिया, जैसे मतवाला गजराज गण्डस्थलसे मदकी धारा बहानेवाले दूसरे हाथीसे भिड़ जाता है
abhipadya ca bāhubhyāṃ pratyagṛhnād amarṣitaḥ | mātaṅgam iva mātaṅgaḥ prabhinnakaraṭāmukham ||
അമർഷം കത്തിയുയർന്ന് അവൻ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു, ഇരുകൈകളാലും ആ രാക്ഷസനെ പിടിച്ചുകെട്ടി—കപോലങ്ങളിൽ നിന്ന് മദധാര ഒഴുകുന്ന മറ്റൊരു ആനയെ മദോന്മത്ത ഗജരാജൻ എങ്ങനെ ചേർത്തുപിടിക്കുമോ അതുപോലെ।
विदुर उवाच
Educational Q&A
The verse illustrates how anger (amarṣa) can propel decisive action and amplify physical force; ethically, it also serves as a cautionary portrait of passion overpowering restraint—strength becomes most dangerous when driven by indignation rather than measured dharma.
A figure, enraged, charges and physically grapples a rākṣasa, locking him with both arms. The poet compares the clash to two elephants colliding in musth, emphasizing the ferocity and dominance of the encounter.