Shloka 54
मैत्रेयागमनम् — The Arrival of Maitreya and the Admonition to Duryodhana
Devanagari script
तयोरासीत् सुतुमुल: सम्प्रहार: सुदारुण: । नखदंष्टायुधवतोर्व्याच्रयोरिव दृप्तयो:,नख और दाढ़ोंसे ही आयुधका काम लेनेवाले दो उन्मत्त व्याप्रोंकी भाँति उन दोनोंमें अत्यन्त भयंकर एवं घमासान युद्ध छिड़ा हुआ था
Transliteration
tayor āsīt sutumulaḥ samprahāraḥ sudāruṇaḥ | nakhadaṃṣṭāyudhavator vyāghrayor iva dṛptayoḥ ||
Translation
അവരിരുവരുടെയും ഇടയിൽ അത്യന്തം തുമുലവും അത്യന്തം ദാരുണവുമായ ഏറ്റുമുട്ടൽ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു—നഖവും ദന്തവും ആയുധമാക്കിയ അഹങ്കാരോന്മത്തമായ രണ്ടു കടുവകൾ പരസ്പരം മേൽ ചാടുന്നതുപോലെ।
Word by Word
तयोःof those two
तयोः:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine/neuter, genitive, dual
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
Formimperfect (laṅ), 3rd, singular, parasmaipada
सुतुमुलःvery tumultuous
सुतुमुलः:
TypeAdjective
Rootसुतुमुल
Formmasculine, nominative, singular
सम्प्रहारःcombat, clash
सम्प्रहारः:
Karta
TypeNoun
Rootसम्प्रहार
Formmasculine, nominative, singular
सुदारुणःvery dreadful
सुदारुणः:
TypeAdjective
Rootसुदारुण
Formmasculine, nominative, singular
नखclaws
नख:
Karana
TypeNoun
Rootनख
Formmasculine, instrumental (as compound-member sense), plural (sense)
दंष्टाfangs/teeth
दंष्टा:
Karana
TypeNoun
Rootदंष्टा
Formfeminine, instrumental (as compound-member sense), plural (sense)
आयुधवतॊःof the two having weapons
आयुधवतॊः:
TypeAdjective
Rootआयुधवत्
Formmasculine, genitive, dual
व्याघ्रयोःof two tigers
व्याघ्रयोः:
TypeNoun
Rootव्याघ्र
Formmasculine, genitive, dual
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
दृप्तयोःof the two proud/maddened
दृप्तयोः:
TypeAdjective
Rootदृप्त
Formmasculine, genitive, dual
Speaker
विदुर उवाच
Characters & Entities
T
two combatants (unnamed in this verse)T
tigers (vyāghra) as simileC
claws (nakha)F
fangs (daṃṣṭā)Sandhi Notes